Kan je psoriasis en eczeem tegelijk hebben?

De huid is een complex orgaan dat verschillende aandoeningen kan ontwikkelen, soms zelfs naast elkaar. Wanneer iemand kampt met rode, schilferende en jeukende plekken, gaat de diagnose vaak in de richting van één veelvoorkomende huidaandoening, zoals psoriasis of eczeem (constitutioneel eczeem of atopische dermatitis). Deze twee aandoeningen worden echter door totaal verschillende onderliggende mechanismen veroorzaakt en hebben een ander klinisch beeld.

Het antwoord op de vraag is een duidelijk ja. Het is weliswaar niet alledaags, maar het is absoluut mogelijk dat één persoon zowel psoriasis als eczeem heeft. Dit fenomeen wordt coëxistentie of het gelijktijdig voorkomen van beide diagnoses genoemd. Patiënten kunnen bijvoorbeeld constitutioneel eczeem hebben sinds hun jeugd en later in hun leven ook psoriasis ontwikkelen, of omgekeerd.

De uitdaging voor zowel de patiënt als de dermatoloog ligt in het onderscheiden van de twee aandoeningen, omdat de symptomen elkaar kunnen overlappen en versterken. De jeuk van eczeem en de dikke plaques van psoriasis op dezelfde huid vormen een bijzonder zware belasting. Een nauwkeurige diagnose door een specialist is daarom cruciaal, omdat de behandelstrategieën voor psoriasis en eczeem fundamenteel verschillen.

Veelgestelde vragen:

Ik heb al jaren eczeem, maar nu lijkt het alsof er ook psoriasis bij komt. Kan dat, twee huidaandoeningen tegelijk?

Ja, dat is zeker mogelijk. Het gelijktijdig hebben van eczeem en psoriasis wordt wel 'overlap' of 'co-existentie' genoemd. Hoewel het verschillende aandoeningen zijn met eigen oorzaken, kunnen ze bij dezelfde persoon voorkomen. Soms is het voor een arts zelfs een uitdaging om ze uit elkaar te houden, omdat sommige vormen op elkaar lijken. Eczeem heeft vaak te maken met een overgevoeligheid van het afweersysteem voor prikkels van buiten, zoals zeep of allergenen. Psoriasis is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem te actief is tegen het eigen lichaam, wat leidt tot een versnelde aanmaak van huidcellen. Het is belangrijk om een dermatoloog te raadplegen voor een juiste diagnose. Die kan, eventueel met een klein huidonderzoek (biopt), vaststellen om welke aandoening(en) het gaat en een gecombineerde behandeling adviseren.

Hoe kan ik het verschil zien tussen een eczeemplek en een psoriasisplek op mijn eigen huid?

Er zijn enkele kenmerken waar u op kunt letten, maar een arts moet de uiteindelijke diagnose stellen. Eczeem veroorzaakt vaak nattend, vochtig eczeem met blaasjes, intense jeuk en een rode, gezwollen huid. Bij chronisch eczeem wordt de huid droog, schilferig en verdikt. Psoriasisplekken zijn typisch scherp begrensd, dikker en bedekt met witte, zilverachtige schilfers die vastzitten. Als u deze schilfers verwijdert, kunnen er kleine bloedpuntjes zichtbaar worden. De jeuk bij psoriasis is wisselend, maar vaak minder hevig dan bij eczeem. Psoriasis komt ook vaak voor op specifieke plekken zoals de ellebogen, knieën, hoofdhuid en de onderrug. Ziet u beide typen plekken, of plekken die kenmerken van beide hebben, dan is het extra belangrijk medisch advies in te winnen.

Als ik beide aandoeningen heb, wordt de behandeling dan veel ingewikkelder?

De behandeling kan complexer worden, maar een dermatoloog stelt een plan op dat op beide aandoeningen is gericht. Soms kunnen behandelingen elkaar overlappen of versterken. Bijvoorbeeld, vette crèmes (zalfbasis) helpen tegen de droogheid bij beide aandoeningen. Medicinale zalven met corticosteroïden worden vaak bij beide gebruikt, maar de sterkte en het type kunnen verschillen. Voor psoriasis zijn er ook specifieke middelen zoals vitamine D-afgeleide zalven of lichttherapie. Die kunnen soms ook een gunstig effect hebben op eczeem. De arts zal de therapie afstemmen op de ernst van de verschijnselen van elk. Het kan nodig zijn om behandelingen af te wisselen of combinatietherapieën te gebruiken. Goede huidverzorging is een basis die voor beide aandoeningen geldt.