Waar kan je je laten testen voor autisme?

De vraag stellen of er bij jou of bij iemand in je omgeving sprake zou kunnen zijn van autisme, is een belangrijke en vaak moedige stap. Het is een zoektocht naar duidelijkheid, erkenning en toegang tot de juiste ondersteuning. Een officiële diagnose kan een verklarend kader bieden voor levenslange ervaringen en uitdagingen, en de weg openen naar begrip, hulpmiddelen en een gemeenschap.

Het diagnostisch traject voor autisme in Nederland en Vlaanderen is weloverwogen en multidisciplinair. Het vindt plaats binnen de gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Concreet betekent dit dat je terechtkunt bij organisaties zoals autismeteams of expertisecentra binnen grote GGZ-instellingen, bij gespecialiseerde psychologenpraktijken, of bij poliklinieken voor psychiatrie. Voor kinderen en jongeren zijn er vaak aparte jeugd-afdelingen of specifieke Autisme Spectrum Stoornis (ASS)-teams.

De eerste en cruciale toegangspoort is vrijwel altijd je huisarts. Een bezoek aan de huisarts is de start van het formele proces. De arts kan een eerste inschatting maken, andere mogelijke oorzaken uitsluiten, en – indien nodig – een doorverwijzing schrijven naar de gespecialiseerde GGZ. Deze verwijzing is meestal noodzakelijk voor vergoeding door de zorgverzekering. Vanaf daar voeren psychologen, psychiaters en vaak ook andere deskundigen een grondig onderzoek uit, bestaande uit gesprekken, vragenlijsten en observaties.

Veelgestelde vragen:

Ik vermoed dat ik autisme heb. Naar welke instantie of specialist moet ik als volwassene eerst toe gaan voor een diagnose?

De eerste en meest gebruikelijke stap is een bezoek aan uw huisarts. De huisarts kan uw klachten en redenen voor het vermoeden bespreken. Hij of zij kan dan, indien nodig, een doorverwijzing geven naar gespecialiseerde diagnostiek. Voor volwassenen gebeurt dit vaak naar een GGZ-instelling (Geestelijke Gezondheidszorg) of een specialistisch centrum voor autisme. Denk aan organisaties zoals het Autisme Expertisecentrum of de afdeling volwassenenpsychiatrie van een regionale GGZ-aanbieder. De huisarts kan u adviseren over erkende aanbieders in uw regio. Soms is een verwijzing naar een eerstelijnspsycholoog ook een mogelijkheid, maar voor een volledige diagnostische procedure is vaak de gespecialiseerde GGZ nodig. De vergoeding valt doorgaans onder de basisverzekering, maar let wel op uw eigen risico.

Mijn kind vertoont kenmerken van autisme. Wordt diagnostisch onderzoek bij kinderen volledig vergoed en hoe lang duurt zo'n traject ongeveer?

Ja, diagnostisch onderzoek naar autisme bij kinderen wordt in Nederland volledig vergoed uit de basisverzekering. Wel moet u rekening houden met uw verplicht eigen risico. Het traject begint met een verwijzing van de huisarts of jeugdarts naar een gespecialiseerde instantie. Dit kan een Jeugd-GGZ-instelling zijn, een academisch centrum of een speciaal autismeteam. De duur van het hele proces kan verschillen. Vanaf de aanmelding tot de eerste afspraak kan soms enkele weken tot maanden duren, afhankelijk van de wachtlijsten. Het onderzoek zelf bestaat vaak uit meerdere afspraken: gesprekken met de ouders, observatie van het kind en soms testen. Daarna volgt een nabespreking. Reken voor het onderzoek zelf op enkele weken tot een paar maanden. Het is verstandig bij de aanmelding direct naar de verwachte wachttijden en de planning te vragen.