Waarom krijgt mijn kind een EEG-onderzoek?

Als ouder schrik je vaak wanneer de arts voorstelt om een EEG (elektro-encefalogram) bij uw kind te laten doen. Het is een term die onbekend en daardoor beangstigend kan klinken. Dit onderzoek wordt echter frequent uitgevoerd en is een veilige en pijnloze methode om de elektrische activiteit van de hersenen in kaart te brengen. Het geeft de arts cruciale informatie die niet met een gewoon lichamelijk onderzoek te verkrijgen is.

Een EEG wordt meestal aangevraagd om specifieke vragen over de hersenfunctie van uw kind te beantwoorden. De meest voorkomende reden is het onderzoeken van epileptische activiteit bij vermoeden van epilepsie of om bestaande aanvallen beter in kaart te brengen. Daarnaast kan het onderzoek helpen bij het diagnosticeren van andere aandoeningen, zoals encefalopathieën, slaapstoornissen of bij het evalueren van bepaalde ontwikkelingsproblemen. Soms wordt het ook ingezet na een hoofdtrauma of bij onverklaarde flauwvallen.

Het doel van het onderzoek is dus diagnostisch: het helpt de arts om een juiste diagnose te stellen en daarmee een passend behandelplan op te starten. Een EEG kan afwijkingen aantonen, maar ook geruststellend zijn door een normale hersenactiviteit te laten zien. In beide gevallen levert het waardevolle kennis op voor de verdere medische begeleiding van uw kind.

Welke klachten of aandoeningen kunnen een reden zijn voor een EEG?

Een EEG wordt vaak aangevraagd wanneer er een vermoeden bestaat van abnormale elektrische activiteit in de hersenen. Een veelvoorkomende reden zijn epileptische aanvallen of de verdenking daarop. Het onderzoek helpt om het type epilepsie vast te stellen en de plaats van oorsprong in de hersenen te lokaliseren.

Ook bij onverklaarde flauwvallen (syncope) of wegrakingen kan een EEG worden ingezet. Het doel is dan om te differentiëren tussen een epileptische aanval en andere oorzaken, zoals een hartprobleem of vasovagale reactie.

Bepaalde ontwikkelings- of leerproblemen kunnen een aanleiding vormen. Denk aan onverklaarde vertragingen in de ontwikkeling, plotselinge achteruitgang van schoolprestaties of specifieke stoornissen waarbij men een onderliggende neurologische oorzaak wil uitsluiten.

Na hoofdletsel, zoals een hersenschudding of ernstiger trauma, wordt soms een EEG gemaakt. Dit gebeurt om de hersenfunctie te beoordelen en eventuele posttraumatische epileptische activiteit op te sporen.

Bij specifieke neurologische aandoeningen is het onderzoek eveneens van waarde. Voorbeelden zijn ontstekingen van de hersenen (encefalitis), stofwisselingsziekten of degeneratieve hersenaandoeningen. Het EEG geeft dan informatie over de algemene werking van de hersenen.

Tenslotte kan een EEG deel uitmaken van de diagnostiek bij slaapstoornissen, zoals narcolepsie, of bij periodes van verwardheid en plotselinge gedragsveranderingen waar geen directe verklaring voor is.

Hoe verloopt het onderzoek en wat kan uw kind verwachten?

Een EEG is een pijnloos en veilig onderzoek. Het doel is om de natuurlijke elektrische activiteit van de hersenen te meten. Het onderzoek bestaat uit drie duidelijke fasen: de voorbereiding, het plaatsen van de elektroden en de opname zelf.

Allereerst wordt de hoofdhuid van uw kind voorbereid. Een assistent maakt met een speciaal potlood kleine markeringen op de hoofdhuid. Vervolgens wordt op deze plaatsen een geleidende pasta aangebracht. Daarna worden de elektroden (kleine metalen schijfjes) met een soort douchemuts of een elastisch netje stevig op het hoofd geplaatst. Dit voelt soms wat koud of vreemd aan, maar doet geen pijn. Het aanbrengen van de elektroden neemt de meeste tijd in beslag.

Tijdens de opname ligt of zit uw kind zo ontspannen mogelijk. De kamer is rustig en verduisterd. De hersenactiviteit wordt ongeveer 20 tot 30 minuten geregistreerd. U kunt bij uw kind blijven. De assistent vraagt soms om de ogen te openen en te sluiten. Ook kan uw kind worden gevraagd enkele minuten diep en snel te ademen (hyperventileren) of naar een flikkerend licht te kijken. Deze handelingen kunnen bepaalde patronen in de hersenactiviteit uitlokken, wat diagnostische informatie kan geven.

Uw kind kan tijdens het onderzoek gewoon ademen en praten. Het is belangrijk zo stil mogelijk te liggen, omdat beweging de meting verstoort. Voor jonge kinderen wordt de tijd vaak ingekort en kan de opname gebeuren terwijl ze op schoot zitten. Na afloop worden de elektroden en de pasta verwijderd. De pasta wast er eenvoudig uit met water en shampoo. Uw kind kan daarna meteen zijn normale activiteiten hervatten.

Het onderzoek is niet belastend. Sommige kinderen vinden het plaatsen van de elektroden vervelend of zijn ongerust over het onbekende. Een duidelijke, kalme uitleg vooraf helpt. De resultaten worden later door de neuroloog geanalyseerd en met u besproken.

Veelgestelde vragen:

Mijn kind moet een EEG krijgen omdat hij soms wegdroomt. Is dat niet een beetje overdreven?

Dat kan begrijpelijk voelen, maar het is niet overdreven. Een EEG is een veilig en pijnloos onderzoek dat belangrijke informatie geeft. Die momenten van 'wegdromen' kunnen soms kleine epileptische activiteit in de hersenen zijn, die je aan de buitenkant niet ziet. Met een EEG kan de arts zien of er specifieke patronen in de hersenactiviteit zijn die hierbij passen. Het doel is om een duidelijk beeld te krijgen, zodat je kind de juiste begeleiding of behandeling krijgt als dat nodig is. Het is dus een waardevolle eerste stap.

Hoe lang duurt het eigenlijk om alle elektroden op het hoofd van mijn kind te plakken?

Het plaatsen van de elektroden vraagt de meeste tijd. Een ervaren laborant doet dit. Meestal duurt het ongeveer 20 tot 30 minuten. De laborant meet het hoofd op en maakt met een wattenstokje een markering op de huid. Daarna plakt hij of zij elke elektrode met een speciaal soort pasta. Het is een precies werkje, maar niet pijnlijk. Voor kinderen is het vooral belangrijk om rustig te blijven zitten. Vaak mag een ouder erbij zijn om afleiding te geven. Het daadwerkelijke meten duurt dan vaak nog 20 tot 40 minuten.

Mijn dochter is erg bang voor het onderzoek. Wat kunnen we doen om haar voor te bereiden?

Goede voorbereiding is het halve werk. Je kunt uitleggen dat het een soort muts met draadjes wordt, zoals een astronaut of een raceauto-bestuurder. Laat foto's zien van een kind met een EEG-muts. Belangrijk is om te zeggen dat het geen prik is en niet pijn doet. Oefen thuis alvast met stilzitten of liggen. Laat haar een knuffel of dekentje meenemen voor comfort. Vertel ook eerlijk wat er gebeurt: dat jij er de hele tijd bij bent en dat ze even haar ogen dicht moet doen en soms moet blazen als een ballon. Duidelijkheid vermindert angst.

Kunnen de resultaten van een EEG ook iets anders aantonen dan epilepsie?

Ja, zeker. Een EEG geeft een beeld van de algemene hersenactiviteit. Artsen gebruiken het niet alleen voor epilepsie. Het kan ook inzicht geven in de achtergrond van ontwikkelingsproblemen, bepaalde slaapstoornissen of de oorzaak van flauwvallen. Soms wordt het gebruikt om het effect van een medicijn te controleren of om de hersenfunctie na een ongeval in beeld te brengen. Het is dus vooral een algemeen hulpmiddel om te zien hoe de hersenen elektrisch functioneren. De arts zal de bevindingen altijd combineren met de verhalen en symptomen van je kind.