Wanneer heeft een starend kind een EEG nodig?

Een kind dat regelmatig weg lijkt te zijn, in de verte staart en niet reageert op aanspreken: het is een beeld dat veel ouders en leerkrachten zorgen baart. Deze episodes, vaak omschreven als absences of starende aanvallen, kunnen een onschuldig teken van dagdromen zijn, maar ze kunnen ook wijzen op een vorm van epilepsie. De grens tussen normaal en afwijkend gedrag is hierbij niet altijd duidelijk, wat tot onzekerheid leidt.

Een elektro-encefalogram (EEG) is in dergelijke gevallen het cruciale diagnostische instrument. Dit onderzoek registreert de elektrische activiteit van de hersenen en kan typische patronen ontdekken die horen bij epileptische aanvallen, zelfs wanneer deze zich uiten als slechts korte verstaringen. De beslissing om een EEG aan te vragen is echter niet triviaë en volgt een zorgvuldige afweging van specifieke klinische signalen.

Dit artikel gaat in op de concrete en objectieve criteria die een neuroloog hanteert om te bepalen of een EEG bij een starend kind geïndiceerd is. We bespreken de kenmerken die onderscheid maken tussen een 'gewone' dagdroom en een mogelijke epileptische absence, zoals de plotselinge aanvang, de duur, en het niet onderbreken van de aanval. Daarnaast komen de verschillende soorten aanvallen die zich als staren kunnen uiten, en het belang van een tijdige diagnose voor de ontwikkeling en het leren van het kind aan bod.

Veelgestelde vragen:

Mijn kind staart soms voor zich uit en reageert even niet. De juf maakt zich zorgen. Is dit altijd een aanval en moet mijn kind dan meteen een EEG?

Dat is een begrijpelijke zorg, maar gelukkig is wegdromen of afwezig zijn bij kinderen heel normaal. Niet elke starende blik is een epileptische aanval. Een EEG wordt meestal overwogen als de aanvallen van staren gepaard gaan met andere signalen. Denk aan hele korte onderbrekingen (minder dan 30 seconden) waar het kind niet uit te halen is, met daarna plotselinge bewegingen zoals knippen met de oogleden, smakken of kleine bewegingen van de handen. Ook als het kind tijdens het staren zijn evenwicht verliest of achteruit lijkt te gaan in ontwikkeling, is verder onderzoek nodig. De huisarts of jeugdarts kan een eerste inschatting maken en, bij een vermoeden van epilepsie, doorverwijzen naar een kinderarts of kinderneuroloog. Die beslist of een EEG nodig is.

Bij ons kind is onlangs epilepsie vastgesteld na een EEG. Nu zijn de medicijnen ingesteld. Waarom zou hij in de toekomst nog een keer een EEG nodig kunnen hebben?

Een EEG wordt na de eerste diagnose niet regelmatig herhaald, maar er zijn specifieke situaties waarin het opnieuw gemaakt kan worden. De belangrijkste reden is het controleren of de medicatie goed werkt, vooral als er opnieuw aanvallen optreden of als de soort aanvallen verandert. Soms is een EEG nodig om het type epilepsie beter te begrijpen. Ook bij het afbouwen van medicatie, vaak na een langere aanvalsvrije periode, kan een arts een EEG aanvragen om het risico op terugkeer van aanvallen in te schatten. Verder kan het helpen bij het beoordelen van de ontwikkeling van het kind of bij onverwachte veranderingen in gedrag of leerprestaties. De kinderarts of neuroloog bespreekt met u of en wanneer een vervolg-EEG zinvol is.