Wat gebeurt er tijdens een EMDR sessie?

EMDR, ofwel Eye Movement Desensitization and Reprocessing, is een geprotocolleerde therapievorm die effectief is gebleken bij de verwerking van ingrijpende gebeurtenissen. Veel mensen weten dat het iets met oogbewegingen te maken heeft, maar wat er precies in een sessie plaatsvindt, blijft vaak onduidelijk. Het proces is meer dan alleen het volgen van een vinger; het is een gestructureerde samenwerking tussen cliënt en therapeut om de lading van herinneringen wezenlijk te veranderen.

De sessie begint altijd met een uitgebreide voorbereiding. De therapeut zal met u bespreken welk specifiek beeld of welke herinnering het doel wordt. Cruciaal is het identificeren van de negatieve overtuiging die daaraan verbonden is, zoals "Ik ben niet veilig" of "Het is mijn schuld". Daartegenover wordt een positieve overtuiging geformuleerd, die u liever zou willen geloven. Ook wordt de huidige emotionele lading gemeten. Deze zorgvuldige opbouw is essentieel voor een veilig en effectief vervolg.

positieve overtuiging geformuleerd, die u liever zou willen geloven. Ook wordt de huidige emotionele lading gemeten. Deze zorgvuldige opbouw is essentieel voor een veilig en effectief vervolg.">

Vervolgens richt u zich op de beladen herinnering, terwijl u gelijktijdig bilaterale stimulatie krijgt aangeboden. Meestal zijn dit de bekende horizontale oogbewegingen, maar het kan ook via auditieve tonen of tactiele stimuli (zoals afwisselend kloppen op de handen). Deze stimulatie lijkt het natuurlijke verwerkingssysteem van de hersenen te activeren. U zult merken dat er spontaan gedachten, beelden, emoties of lichamelijke sensaties opkomen – het proces gaat als het ware vanzelf verder.

Na elke set stimulatie vraagt de therapeut u kort wat er bij u opkomt. U volgt daarbij geen bepaalde richting; alles wat komt, is goed. De therapeut begeleidt het proces zonder het te sturen, en bepaalt op basis van uw reactie of de focus op hetzelfde beeld blijft of meebeweegt met nieuwe associaties. Het doel is dat de herinnering haar levendigheid en emotionele lading verliest en de positieve overtuiging steeds meer als waar aanvoelt. Een sessie wordt altijd afgesloten met een stabiliserende fase, zodat u in een rustige staat de ruimte verlaat.

Veelgestelde vragen:

Hoe voelt een EMDR-sessie aan? Is het erg pijnlijk of confronterend?

Een EMDR-sessie kan intens zijn, maar is meestal niet pijnlijk. Je begint vaak met het oproepen van een vervelende herinnering, wat ongemakkelijk kan voelen. Tegelijkertijd volg je met je ogen de vingers van de therapeut of hoor je afwisselende geluidjes via een koptelefoon. Deze afleiding zorgt ervoor dat de scherpe rand van de herinnering vaak afneemt. Veel mensen merken dat de herinnering na de sessie vager wordt of minder emotie oproept. De therapeut houdt de controle over het proces en zal pauzes nemen om te checken hoe het met je gaat. Het is dus confronterend, maar op een begeleide en veilige manier.

Waarom moet je met je ogen heen en weer bewegen? Wat is het nut daarvan?

De oogbewegingen zijn kenmerkend voor EMDR. De theorie is dat deze bewegingen lijken op de snelle oogbewegingen (REM-slaap) die we tijdens de droomfase van onze slaap hebben. Tijdens de slaap verwerken we gebeurtenissen. Door deze bewegingen terwijl je aan het nare beeld denkt, wordt het natuurlijke verwerkingssysteem van de hersenen mogelijk gestimuleerd. Het helpt om de herinnering los te maken van de heftige emotie en lichaamsreactie die er eerst aan vastzat. Het is een werkzame factor, maar wetenschappers zijn nog bezig het precieze 'waarom' volledig te begrijpen.

Ik ben bang dat ik overspoeld raak door emoties tijdens de sessie. Hoe wordt dit voorkomen?

Die angst is begrijpelijk. Een goede therapeut besteedt hier veel aandacht aan. Voor de verwerking begint, stelt hij samen met jou een 'veilige plek' vast: een fijne herinnering waar je je gedachten naartoe kunt sturen als het even te veel wordt. Ook leer je technieken om emoties te stabiliseren. Tijdens de sessie houdt de therapeut het tempo kort en onderbreekt hij regelmatig. Hij vraagt dan: "Wat komt er nu bij je op?" Hierdoor sta je niet continu in de emotie, maar wissel je tussen denken en voelen. De therapeut volgt jouw tempo en gaat niet sneller dan jij aankunt.

Hoe lang duurt het voordat ik verbetering merk? Is één sessie genoeg?

De snelheid van verbetering verschilt per persoon en per probleem. Soms voelen mensen na één sessie al dat een specifieke herinnering minder levendig is. Voor een enkele traumatische gebeurtenis zijn soms 3 tot 5 sessies voldoende. Bij complexere of langdurige problemen kan de behandeling langer duren, bijvoorbeeld meerdere maanden. Het effect merk je vaak niet alleen direct na de sessie; het verwerkingsproces in je hersenen gaat soms nog uren of dagen door. Je therapeut bespreekt met jou wat een realistisch verwachting is voor jouw situatie.