Wat is de meerstoelentechniek in schematherapie?

In de kern van schematherapie ligt het inzicht dat mensen vaak worden geleid door oude, disfunctionele overtuigingen en gevoelens – zogenaamde schema's en modi. Deze interne stemmen kunnen botsen en leiden tot innerlijke conflicten, waarbij het voelt alsof verschillende delen van jezelf met elkaar in gevecht zijn. De meerstoelentechniek is een krachtige, ervaringsgerichte methode die deze interne dynamiek zichtbaar, hoorbaar en voelbaar maakt.

De techniek werkt door de verschillende modi of 'delen' van de cliënt fysiek te positioneren op verschillende stoelen in de ruimte. Elke stoel vertegenwoordigt een specifieke emotionele staat, zoals de boze, veeleisende kant, het kwetsbare kind, of de gezonde, volwassen kant. Door letterlijk van stoel te wisselen, kan de cliënt elk deel belichamen en vanuit die rol spreken. Dit maakt abstracte psychologische processen concreet en direct waarneembaar.

Het primaire doel is niet alleen inzicht, maar vooral emotionele verandering. Door de dialoog tussen de stoelen te faciliteren, bijvoorbeeld tussen het angstige kind en de gezonde volwassene, ontstaat er ruimte voor nieuwe reacties en begrip. De techniek stelt cliënten in staat om afstand te nemen van overweldigende modi, en om hun gezonde volwassen kant te versterken. Dit leidt tot integratie en heling van de vaak vervreemde emotionele delen.

Veelgestelde vragen:

Wat is de meerstoelentechniek precies en hoe ziet dat er in de praktijk uit?

De meerstoelentechniek is een ervaringsgerichte oefening binnen schematherapie. De cliënt gebruikt hierbij verschillende lege stoelen, die elk een specifieke modus of deel van zichzelf vertegenwoordigen. Een stoel kan bijvoorbeeld voor de 'straffende ouder' staan, een andere voor het 'kwetsbare kind' en weer een voor de 'gezonde volwassene'. De therapeut begeleidt de cliënt om letterlijk van stoel te wisselen en zo vanuit die verschillende rollen te spreken en te voelen. Dit maakt interne conflicten zichtbaar en voelbaar. In de praktijk kan een cliënt bijvoorbeeld eerst op de stoel van het angstige kind zitten en uiten hoe alleen het zich voelt. Vervolgens wisselt hij naar de stoel van de gezonde volwassene om troostende woorden tegen dat kind te richten. Deze fysieke handeling helpt om afstand te nemen van schadelijke modi en het gezonde deel te versterken.

Helpt deze techniek bij boosheid die ik vaak van binnen voel?

Ja, de meerstoelentechniek is bijzonder geschikt om met boze modi om te gaan, zoals de 'boze kind'-modus of de 'boze beschermer'. Door de boosheid een eigen stoel te geven, kan deze er volledig zijn. Je kunt op die stoel uitspreken wat de woede wil zeggen. Vaak blijkt dan, als je naar een andere stoel gaat (bijvoorbeeld die van het kwetsbare kind), dat onder de boosheid pijn, onrecht of angst schuilgaat. De techniek zorgt ervoor dat je niet overspoeld raakt door de boosheid, maar deze kunt onderzoeken. De 'gezonde volwassene' krijgt vervolgens een stoel om met die boosheid om te gaan op een manier die nu wel helpend is, in plaats van schadelijk. Het maakt het conflict tussen 'ik wil uitschreeuwen' en 'ik moet me inhouden' concreet en hanteerbaar.

Waarom zou ik dit doen in plaats van er alleen over praten?

Praten over problemen gebeurt vaak vanuit één perspectief, meestal vanuit een 'denkende' modus. De meerstoelentechniek doorbreekt dit. Door het fysieke wisselen van stoel activeer je andere delen in jezelf. Emoties die alleen in woorden worden beschreven, worden nu direct ervaren en geuit. Het verschil tussen weten dat je streng voor jezelf bent en daadwerkelijk op de stoel van die strenge innerlijke criticus gaan zitten en zijn harde woorden uitspreken, is groot. Deze ervaring leidt tot sterkere emotionele inzichten en maakt verandering voelbaarder. Het helpt om interne tegenstellingen te verzoenen, omdat elk deel letterlijk een plaats krijgt en gehoord wordt. Dit is vaak krachtiger dan alleen een cognitief gesprek.