Wat zijn de 3 meest voorkomende eetstoornissen?

Eetstoornissen zijn complexe psychische aandoeningen die een ernstige impact hebben op iemands lichamelijke gezondheid, gedachten en emoties rondom voedsel, gewicht en lichaamsbeeld. Ze gaan veel verder dan 'gewoon lijnen' of een fase van onzekerheid; het zijn vaak slopende aandoeningen die het dagelijks functioneren volledig kunnen ontwrichten. De kern wordt gevormd door een verstoorde relatie met eten, waarbij gedrag en denkpatronen in het teken komen te staan van controle, angst of compensatie.

Hoewel het spectrum van deze stoornissen breed is, springen er drie vormen eruit door hun relatief hoge prevalentie en de specifieke, herkenbare patronen die zij vertonen. Deze drie aandoeningen vormen de hoeksteen van de klinische praktijk en het maatschappelijk bewustzijn. Het zijn niet slechts verschillende manieren van eten, maar fundamenteel andere psychologische realiteiten met eigen risico's en uitdagingen.

In de volgende bespreking staan de drie meest voorkomende eetstoornissen centraal: anorexia nervosa, boulimia nervosa en de eetbuistoornis (Binge Eating Disorder). Elk van deze stoornissen heeft een unieke set diagnostische criteria, maar ze delen een diepgaande lijdensdruk en de potentiële om iemands leven te beheersen. Begrip van hun kenmerken is de eerste cruciale stap naar erkenning en het zoeken van gepaste hulp.

Veelgestelde vragen:

Ik denk dat ik een eetstoornis heb, maar ik ben niet extreem mager. Kan het toch anorexia zijn?

Ja, dat kan zeker. De diagnose anorexia nervosa wordt niet alleen gesteld op basis van gewicht. Er is een subtype, genaamd 'atypische anorexia nervosa'. Hierbij vertoon je alle kenmerken van anorexia, zoals een intense angst om aan te komen, een verstoord lichaamsbeeld en ernstig calorierestrictief gedrag, maar je gewicht blijft binnen of boven de normale range. Het is een misvatting dat je 'uitgemergeld' moet zijn om anorexia te hebben. De psychologische strijd en de gevaarlijke lichamelijke gevolgen (zoals hartritmestoornissen, botontkalking of het uitblijven van de menstruatie) kunnen even ernstig zijn, ongeacht het startgewicht. Herkenning van dit subtype is belangrijk, omdat hulpzoeken vaak wordt uitgesteld door het idee dat men 'niet ziek genoeg' is.

Mijn vriendin zegt dat ze boulimia heeft, maar ik zie haar nooit overgeven. Klopt dat wel?

Dat kan kloppen. Boulimia nervosa kent niet alleen het 'purgerende' type (met braken of misbruik van laxeermiddelen), maar ook het 'niet-purgerende' type. Bij dit type compenseert iemand eetbuien met ander extreem gedrag, zoals vasten, streng lijnen of excessief sporten, maar niet met braken. De kern van boulimia ligt in de cyclus van ongecontroleerde eetbuien gevolgd door compenserend gedrag uit angst om aan te komen, en een sterke zelfwaardering die afhangt van gewicht en figuur. Het niet-purgerende type is even serieus en kan gepaard gaan met grote schaamte en lichamelijke schade door het jojo-effect en de extreme gedragingen. Uiterlijk zegt dus weinig over de aanwezigheid van deze stoornis.