Wat zijn de nawerkingen van EMDR?

Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) is een krachtige, evidence-based therapie om traumatische herinneringen te verwerken. Waar het doel is om de emotionele lading van deze herinneringen te verminderen, is het verloop van de behandeling niet altijd eenduidig. Het verwerkingsproces dat tijdens en na een EMDR-sessie op gang komt, kan gepaard gaan met verschillende nawerkingen – effecten die zich kunnen manifesteren in de uren, dagen en soms weken na de therapie.

Deze nawerkingen zijn een natuurlijk onderdeel van het veranderingsproces in het geheugennetwerk. Het brein blijft actief werken aan de informatie die tijdens de sessie is geactiveerd. Dit kan zich uiten in een toename van dromen, het opkomen van nieuwe gedachten of beelden, of wisselende emoties. Het is essentieel om deze reacties te zien als een teken dat de verwerking doorwerkt, en niet als een indicatie dat de therapie niet aanslaat.

Het begrijpen van deze mogelijke effecten is cruciaal voor zowel cliënt als therapeut. Het stelt de cliënt in staat om zich voor te bereiden en veranderingen in de gaten te houden, en het stelt de therapeut in staat om adequate psycho-educatie te geven en nazorg te bieden. In de volgende paragrafen worden de veelvoorkomende nawerkingen van EMDR uiteengezet, van tijdelijke emotionele gevoeligheid tot de meer subtiele cognitieve verschuivingen die op de langere termijn kunnen optreden.

Veelgestelde vragen:

Ik heb gehoord dat je je na een EMDR-sessie moe kunt voelen. Hoe lang houdt dat aan en is dat normaal?

Vermoeidheid na EMDR is een veel voorkomende nawerking en over het algemeen volkomen normaal. De therapie vraagt veel van je brein omdat het intensief aan het werk is om herinneringen te verwerken. Deze mentale inspanning kan leiden tot uitputting. Meestal houdt de vermoeidheid niet lang aan; vaak een paar uur, soms de rest van de dag. Het is verstandig om na een sessie geen zware verplichtingen in te plannen en jezelf rust te gunnen. Als de extreme moeheid meerdere dagen aanhoudt, is het goed dit met je behandelaar te bespreken.

Kun je na EMDR-therapie tijdelijk meer last hebben van de nare herinnering of nachtmerries?

Ja, dat kan voorkomen. EMDR roept het beladen geheugen actief op om het te kunnen bewerken. Hierdoor kan de herinnering in de uren of eerste dagen na de sessie levendiger of vaker naar boven komen. Ook kunnen dromen of nachtmerries toenemen. Dit is vaak een teken dat het verwerkingsproces in je brein actief bezig is. Deze versterking van de klachten is meestal van korte duur. Het is nuttig om deze reacties te noteren en met je therapeut te bespreken bij de volgende afspraak, zodat hij of zij het behandelproces kan bijsturen.

Ik merk dat ik me na de sessies emotioneel leeg of "vlak" voel. Is dat een bekend effect?

Dat gevoel is bij meerdere mensen bekend. De intense focus op een emotioneel zware herinnering kan ertoe leiden dat je emotionele energie tijdelijk uitgeput raakt. Het kan voelen alsof je even niets meer kunt voelen. Dit is vaak een voorbijgaande fase in het verwerkingsproces. Het kan helpen om mild voor jezelf te zijn en deze reactie niet te forceren. Geef het een paar dagen tijd. Als het gevoel van leegte of vervreemding langdurig aanhoudt of je zorgen maakt, is het een onderwerp om in de therapie aan te kaarten.

Zijn er ook lichamelijke nawerkingen na een EMDR-behandeling?

Ja, naast geestelijke effecten kunnen er ook lichamelijke reacties optreden. Sommige mensen ervaren hoofdpijn, spanning in de spieren of misselijkheid. Deze klachten houden verband met de stressreactie die tijdens de therapie wordt opgeroepen en de grote mentale inspanning. Meestal zijn deze lichamelijke verschijnselen mild en verdwijnen ze binnen een dag vanzelf. Voldoende water drinken en lichte beweging, zoals een wandeling, kunnen helpen. Mocht je hevige of aanhoudende lichamelijke klachten hebben, neem dan contact op met je behandelaar.

Hoe lang duren de nawerkingen van EMDR over het algemeen, en wanneer moet ik me zorgen maken?

De meeste nawerkingen zijn van voorbijgaande aard en houden enkele uren tot een paar dagen aan. Het is een teken dat je brein actief met de stof aan het werk is. Je hoeft je over het algemeen geen zorgen te maken om vermoeidheid, emotionele schommelingen of levendigere herinneringen op de korte termijn. Neem wel contact op met je therapeut als klachten na een week nog steeds hevig zijn, als er nieuwe en verontrustende beelden of gedachten opkomen, of als je het gevoel hebt de grip op je dagelijks functioneren kwijt te raken. Jouw behandelaar kan dan beoordelen of dit bij het proces hoort of dat de aanpak aangepast moet worden.