Welke landen zijn niet homovriendelijk?

De wereldwijde acceptatie van LHBTI-personen is een lappendeken van vooruitgang en hardnekkig verzet. Waar in sommige landen gelijkheid voor de wet en maatschappelijke erkenning zijn verworven, blijven andere naties achter door een complex samenspel van strikte wetgeving, diepgewortelde culturele normen en religieuze doctrines. De reis naar gelijke rechten is verre van universeel voltooid.

Een directe graadmeter voor homovriendelijkheid is de juridische status van consensuele relaties tussen personen van hetzelfde geslacht. In een aanzienlijk aantal landen, voornamelijk in delen van Afrika, het Midden-Oosten en Azië, staan dergelijke relaties nog steeds expliciet strafrechtelijk vermeld. De straffen variëren van gevangenisstraffen en zware boetes tot, in de meest extreme gevallen, de doodstraf. Deze wetten vormen niet alleen een abstract gevaar, maar legitimeren ook dagelijkse discriminatie en geweld.

Naast de pure legaliteit speelt de maatschappelijke sfeer en de bescherming door de staat een cruciale rol. Zelfs in landen waar homoseksualiteit niet illegaal is, kan het ontbreken van wetten tegen discriminatie, een vijandig publiek klimaat en de aanwezigheid van zogenaamde "propagandawetten" die de zichtbaarheid van LHBTI-gemeenschappen beperken, een omgeving creëren die fundamenteel onveilig is. Het gebrek aan homovriendelijkheid uit zich dus zowel in actieve vervolging als in passieve non-bescherming door overheden.

Veelgestelde vragen:

Ik ga op vakantie naar Egypte. Kan ik daar als homostel problemen krijgen?

Ja, dat is zeer waarschijnlijk. Egypte heeft geen wetten die homoseksualiteit expliciet verbieden, maar andere wetten, zoals die tegen "ontucht" of "de zeden schendend gedrag", worden gebruikt om LHBTI-personen te vervolgen. Openlijke affectie tussen personen van hetzelfde geslacht kan leiden tot arrestatie, vervolging en gevangenisstraffen. Toeristen zijn niet uitgezonderd. Het advies is om ter plaatse uiterst discreet te zijn: geen hand vasthouden, omhelzingen of andere tekenen van een relatie in het openbaar. Hotelkamers delen als stel kan ook risico's met zich meebrengen.

In welke landen staat op homoseksualiteit nog de doodstraf?

Een aantal landen kent de doodstraf voor homoseksuele handelingen, hoewel de feitelijke uitvoering sterk wisselt. Dit zijn onder meer: Afghanistan, Brunei, Iran, Mauritanië, Nigeria (in deelstaten met sharia-wetgeving), Pakistan, Qatar, Saudi-Arabië, Somalië (in delen), Verenigde Arabische Emiraten en Jemen. De situatie is complex; soms is de wet van toepassing op moslims, soms op alle inwoners, en vaak wordt de straf niet officieel uitgevoerd maar bestaat er risico op extrajudiciële moord. De rechtszekerheid is minimaal.

Worden in Rusland homo's echt vervolgd? Ik dacht dat het daar alleen een verbod op 'homopropaganda' was.

De zogenaamde wet tegen "homopropaganda" is veel gevaarlijker dan alleen een verbod op voorlichting. Sinds 2013 is het in feite verbonnen om in het bijzijn van minderjarigen positief over homoseksualiteit te spreken. Dit verbod is in 2022 uitgebreid naar alle leeftijden. De wet wordt gebruikt om elke openbare uiting of viering van LHBTI-identiteit te onderdrukken, organisaties te verbieden en mensen te intimideren. Het creëert een klimaat waar geweld tegen homo's vaak onbestraft blijft en waar discriminatie op werk of in de zorg legaal is. Het is een systeem van staatsgesteunde onderdrukking.

Zijn er landen in Afrika waar het wel veilig is voor homo's?

Ja, er zijn positieve uitzonderingen. Zuid-Afrika heeft de meest progressieve wetgeving: het verbiedt discriminatie grondwettelijk en kent het homohuwelijk. Toch is er buiten de grote steden vaak sprake van maatschappelijke onverdraagzaamheid. Andere landen met geen strafwet tegen homoseksualiteit zijn bijvoorbeeld Angola, Mozambique, Botswana, Seychellen en Mauritius. In deze landen is de situatie over het algemeen veiliger, maar openlijke demonstraties van een relatie kunnen, afhankelijk van de locatie, nog steeds negatieve reacties oproepen. Voorzichtigheid en het checken van de lokale sfeer blijft verstandig.