Welke medicatie niet bij EMDR?

Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) is een krachtige, evidence-based therapie voor de verwerking van traumatische herinneringen. Het succes ervan hangt sterk af van het natuurlijk toegankelijk zijn van de emotionele en cognitieve netwerken in de hersenen. Het gebruik van bepaalde medicatie kan dit natuurlijke proces echter belemmeren of zelfs onmogelijk maken.

Het centrale mechanisme van EMDR is het activeren van het adaptieve informatieverwerkingssysteem. Hierbij wordt het traumatische geheugen in zijn rauwe, emotionele vorm opgeroepen, waarna bilaterale stimulatie (zoals oogbewegingen) helpt om de herinnering te integreren en ontladen. Sommige medicijnen onderdrukken specifiek de emotionele lading of de levendigheid van herinneringen, wat dit proces direct saboteert.

Daarom is het voor zowel cliënten als behandelaars cruciaal om te weten welke middelen een contra-indicatie kunnen vormen. Dit gaat niet alleen over het al dan niet voorschrijven, maar vooral over een weloverwogen afweging en zorgvuldige timing. Het staken van medicatie is nooit het eerste advies en moet altijd in overleg met de voorschrijvend arts gebeuren. Het doel is om de therapie te laten plaatsvinden onder de meest optimale, veilige en effectieve omstandigheden.

Veelgestelde vragen:

Ik gebruik al jaren een lichte slaappil (zoals temazepam) af en toe. Kan ik dan EMDR therapie doen?

Het is verstandig dit met uw behandelaar te bespreken. Benzodiazepinen, zoals temazepam, oxazepam of diazepam, kunnen het verwerkingsproces tijdens EMDR belemmeren. Deze medicijnen dempen emoties en angst, terwijl EMDR juist werkt door u in contact te brengen met het naar gevoel, om het vervolgens te verwerken. Als u onder invloed van zo'n medicijn bent, kan de therapie minder goed aanslaan. Uw therapeut zal waarschijnlijk adviseren om de slaappil niet in te nemen vlak voor een sessie. Stop nooit op eigen initiatief met voorgeschreven medicatie; overleg altijd met uw voorschrijvend arts en uw EMDR-therapeut.

Mijn psychiater wil mijn antidepressiva (SSRI) veranderen tijdens de EMDR-behandeling. Is dat gebruikelijk?

Een verandering in medicatie tijdens EMDR komt voor, maar vraagt om zorgvuldige afstemming. SSRI's (bijvoorbeeld sertraline, paroxetine) worden vaak juist voorgeschreven bij PTSS en belemmeren EMDR over het algemeen niet; ze kunnen de emotionele belastbaarheid zelfs vergroten. De reden voor verandering kan zijn: bijwerkingen, onvoldoende effect of het afbouwen omdat u stabieler bent. Het is van groot belang dat uw psychiater en EMDR-therapeut contact met elkaar houden. Een sterke dosiswijziging of het starten van een nieuw middel kan uw emotionele reactiviteit tijdelijk beïnvloeden, wat de planning van uw therapiesessies kan veranderen. Bespreek de timing en uw eventuele zorgen met beide behandelaars.

Zijn er vrij verkrijgbare medicijnen of middelen die problemen kunnen geven bij EMDR?

Ja, ook middelen zonder recept kunnen een negatief effect hebben. De belangrijkste groep zijn de sederende antihistaminica, zoals bepaalde tabletten tegen allergieën of slaapmiddelen (bijv. difenhydramine in 'Slaap- & Kalmeringstabletten'). Net als voorgeschreven kalmeringsmiddelen kunnen ze emoties afvlakken en het verwerkingsproces hinderen. Het gebruik van een hoge dosis pijnstillers zoals ibuprofen of paracetamol is normaal gesproken geen belemmering. Gebruikt u echter cannabis of CBD-olie? Dit kan de concentratie en het toegang krijgen tot herinneringen sterk beïnvloeden. Meld altijd al uw gebruik, ook van natuurlijke middelen, aan uw therapeut voor een goed advies op maat.

Ik krijg binnenkort mijn eerste EMDR-sessie en gebruik bètablokkers voor mijn hoge bloeddruk. Moet ik daar iets mee doen?

Voor medicatie voor lichamelijke aandoeningen, zoals bètablokkers (metoprolol, propranolol) voor hoge bloeddruk of hartklachten, geldt: blijf deze zoals voorgeschreven innemen. Het is van levensbelang dat u deze niet onderbreekt. Bètablokkers kunnen wel de fysieke angstreactie (zoals hartkloppingen) verminderen, wat een onderdeel is van de EMDR-verwerking. Uw therapeut is hiervan op de hoogte en zal hier rekening mee houden, bijvoorbeeld door meer te letten op andere signalen van emotionele verandering. Informeer uw therapeut altijd over al uw medicatie, maar stop nooit met hart- of bloeddrukmedicatie zonder overleg met uw huisarts of specialist.