Welke zorgverzekeraar vergoedt relatietherapie?

De vraag naar professionele begeleiding voor relatieproblemen neemt toe, maar de weg naar vergoeding blijkt voor velen een complex doolhof. In tegenstelling tot reguliere basispsychologische zorg, valt relatietherapie in Nederland in een grijs gebied tussen de basisverzekering en de aanvullende pakketten. Of en hoeveel u vergoed krijgt, hangt niet alleen af van uw zorgverzekeraar, maar ook van de specifieke invulling van uw aanvullende verzekering en de registratie van de therapeut.

De kern van de zaak is dit: de basisverzekering vergoedt relatietherapie niet, tenzij er sprake is van een gediagnosticeerde psychische aandoening bij een van de partners. In dat geval kan de therapie onderdeel zijn van een vergoed behandeltraject voor die individuele klacht. Voor de meerderheid die relatieondersteuning zoekt zonder zo'n specifieke diagnose, is een aanvullende verzekering essentieel.

Dit artikel biedt een concrete leidraad door dit landschap. We analyseren de verschillende voorwaarden die verzekeraars stellen, zoals het vereiste van een geregistreerde zorgverlener (bijvoorbeeld bij de NFG, NVRG of RBCZ) en het maximum vergoede bedrag per sessie of per jaar. Door de details van uw eigen aanvullende pakket te vergelijken met dit overzicht, kunt u een weloverwogen keuze maken die zowel bij uw relatie als bij uw portemonnee past.

Vergoedingen per verzekeraar en aanvullende pakketten in 2024

Relatietherapie wordt in Nederland niet vergoed vanuit de basisverzekering. Vergoeding is uitsluitend mogelijk via een aanvullende verzekering. De voorwaarden, vergoedingsbedragen en het aantal sessies verschillen aanzienlijk per zorgverzekeraar en per gekozen pakket.

Een volledige vergoeding voor onbeperkte sessies is zeldzaam. De meeste verzekeraars hanteren een maximum jaarlijks vergoed bedrag of een vast aantal sessies. Het is cruciaal om de polisvoorwaarden te raadplegen, omdat vaak wordt vereist dat de therapeut is aangesloten bij een erkende beroepsvereniging zoals de NFG, LVVP, NIP of RBCZ.

Hieronder vindt u een overzicht van de vergoedingen bij een selectie van grote verzekeraars voor 2024. De bedragen gelden per persoon per kalenderjaar.

Zilveren Kruis biedt in de aanvullende pakketten Aanvullend 1, 2 en 3 een vergoeding van respectievelijk €250, €500 en €750. In het ruime Aanvullend 4 pakket wordt €1000 vergoed.

CZ vergoedt in het pakket Aanvullend (€ 250) een bedrag van €250. In de pakketten Extra (€ 500) en Optimaal (€ 750) loopt dit op tot €500 en €750. Het top-pakket Sterk (€ 1000) vergoedt tot €1000.

Menzis hanteert in het pakket Aanvullend 1 een vergoeding van €300. In Aanvullend 2 is dit €450 en in het ruimste pakket, Aanvullend 3, wordt €600 per jaar vergoed.

DSW vergoedt relatietherapie in het pakket Extra 1 tot €250. In de pakketten Extra 2 en Extra 3 zijn de vergoedingen €500 en €750. Het hoogste bedrag van €1000 is beschikbaar in het Extra 4 pakket.

VGZ biedt in het Basis Aanvullend pakket een vergoeding van €250. In de pakketten Extra Aanvullend en Optimaal Aanvullend is dit €500 en €750. Het meest uitgebreide pakket, Top Aanvullend, vergoedt tot €1000 per jaar.

ONVZ vergoedt in het Aanvullend 1 pakket maximaal €400. In Aanvullend 2 is dit €600 en in Aanvullend 3 bedraagt de vergoeding €800 per kalenderjaar.

De Friesland hanteert in het pakket Aanvullend 1 een maximum van €300. In Aanvullend 2 en Aanvullend 3 zijn de vergoedingen respectievelijk €500 en €750.

Let op: Dit zijn richtbedragen. Sommige verzekeraars rekenen de vergoeding onder de noemer 'alternatieve zorg' of 'psychosociale hulp'. Controleer altijd of uw specifieke therapeut en behandeling voldoen aan de voorwaarden in uw polis. Sluit tijdig een passende aanvullende verzekering af, uiterlijk voor 31 december 2023, voor dekking in het nieuwe jaar.

Voorwaarden, eigen risico en declaratiestappen voor therapie

Of een zorgverzekeraar relatietherapie vergoedt, hangt af van specifieke voorwaarden. De therapie moet doorgaans worden gegeven door een BIG-geregistreerde zorgverlener, zoals een gezondheidszorgpsycholoog, klinisch psycholoog, psychotherapeut of psychiater. Systeemtherapeuten zijn vaak ook erkend. De behandeling moet medisch noodzakelijk zijn; dit betekent dat er sprake is van gediagnosticeerde psychische klachten, zoals een depressie, angststoornis of aanpassingsstoornis, die de relatie beïnvloeden. Puur preventieve of laagdrempelige relatietherapie wordt meestal niet vergoed.

Vergoeding valt bij de meeste verzekeraars onder de aanvullende verzekering. Het vergoedde aantal sessies en het maximum bedrag per jaar verschillen sterk per pakket. Sommige verzekeraars bieden een vergoeding vanuit de basisverzekering als de therapie onderdeel is van een door de huisarts aangestuurde Generalistische Basis GGZ-behandeling. Controleer altijd de polisvoorwaarden van jouw specifieke aanvullende pakket.

Het eigen risico is van toepassing op alle zorg uit de basisverzekering. Als relatietherapie onder de basisverzekeringsregeling valt, betaal je eerst het verplichte eigen risico (€ 385 in 2024) voordat de vergoeding start. Voor zorg uit de aanvullende verzekering geldt geen eigen risico. Let op: een eventuele eigen bijdrage kan wel van toepassing zijn, afhankelijk van de voorwaarden.

De declaratiestappen verlopen als volgt. Eerst vraag je bij de zorgverlener een factuur aan met alle vereiste gegevens: naam en geboortedatum patiënt, BIG-registratienummer, AGB-codes, diagnosecode (DSM-5), behandelcode, data en een gedetailleerde omschrijving van de geleverde zorg. Zorg dat de factuur op jouw naam staat. Vervolgens dien je deze factuur, vaak digitaal, in bij jouw zorgverzekeraar via de klantenomgeving of app. Houd rekening met een bewaartermijn van de factuur voor eventuele controles.

Het is essentieel om voorafgaand aan de therapie toestemming te vragen bij je verzekeraar. Dit kan via een formele verwijzing van de huisarts of door een voorafgaande melding te maken. Zo voorkom je dat kosten achteraf niet worden vergoed. Bewaar alle correspondentie en bevestigingen.

Veelgestelde vragen:

Wordt relatietherapie vergoed door de basisverzekering?

Nee, relatietherapie (partnerrelatietherapie) valt niet onder het basispakket van de zorgverzekering. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft deze vorm van therapie niet opgenomen in de verplichte dekking. Dit betekent dat zorgverzekeraars het niet vanuit de basisverzekering hoeven te vergoeden. Voor vergoeding moet u daarom altijd kijken naar de aanvullende pakketten.

Welke verzekeraar heeft de beste aanvullende dekking voor relatietherapie?

Vergoedingen verschillen sterk per aanbieder en per specifiek aanvullend pakket. Voor 2024 bieden verzekeraars zoals Zilveren Kruis, Menzis en DSW vaak opties aan. Zo vergoedt Zilveren Kruis in sommige van haar aanvullende pakketten tot € 500 per jaar voor relatietherapie bij een geregistreerde therapeut. Het is nodig om de polisvoorwaarden van het aanvullende pakket dat u overweegt, nauwkeurig te controleren. Let op het maximum vergoede bedrag, het aantal sessies en of de therapeut moet voldoen aan bepaalde registratie-eisen.

Moet ik een doorverwijzing van de huisarts hebben?

De regels hiervoor zijn afhankelijk van de voorwaarden van uw verzekeraar. Veel zorgverzekeraars stellen dat u direct naar een erkend relatietherapeut mag gaan zonder tussenkomst van de huisarts. Echter, sommige voorwaarden kunnen specifiek vragen om een verwijzing. Het is verstandig dit vooraf bij uw verzekeraar na te vragen en te vermelden in de voorwaarden van uw aanvullende verzekering. Dit voorkomt verrassingen bij de declaratie.

Wat moet ik controleren voordat ik een afspraak maak?

Controleer deze vier punten: 1) Heeft uw huidige aanvullende pakket een vergoeding voor relatietherapie? Zo nee, kunt u nog wisselen vóór 31 december. 2) Wat is het jaarlijkse maximumbedrag of het maximaal aantal sessies? 3) Staat de therapeut van uw keuze op een lijst met gecontracteerde aanbieders, of is een vrije keuze mogelijk? 4) Zijn er specifieke eisen aan de opleiding of registratie van de therapeut (bijv. bij de NVRG of RBCZ)? Neem bij twijfel contact op met uw verzekeraar vóór de eerste sessie.