Een EMDR sessie - stap voor stap door het proces

EMDR, ofwel Eye Movement Desensitization and Reprocessing, is een krachtige en wetenschappelijk onderbouwde therapievorm voor de verwerking van ingrijpende gebeurtenissen. Hoewel de effectiviteit ruimschoots is aangetoond, kan het vooraf onduidelijk zijn wat er precies tijdens zo'n sessie gebeurt. Dit artikel biedt een heldere, stap-voor-stap uitleg van het proces, zodat u weet wat u kunt verwachten.

Het doel van EMDR is niet om de herinnering uit te wissen, maar om de emotionele lading en de daarmee verbonden levensachtige beelden, gedachten en lichamelijke sensaties te verminderen. De theorie stelt dat traumatische herinneringen in het brein geïsoleerd en onvoldoende verwerkt raken. Door gerichte aandacht en bilaterale stimulatie (zoals oogbewegingen) wordt het natuurlijke verwerkingssysteem van de hersenen als het ware geactiveerd.

Een sessie verloopt volgens een zorgvuldig gestructureerd protocol, waarbij de therapeut u begeleidt door verschillende fasen. Van de voorbereiding en het selecteren van een doelherinnering tot het daadwerkelijke verwerken en het afsluitend 'aarden'. Iedere stap is essentieel om het werk veilig en effectief te laten verlaten, zodat u na de sessie stabiel verder kunt.

Voorbereiding: hoe kies en bereid je een herinnering voor verwerking?

Het kiezen van de juiste herinnering is een cruciale eerste stap. Richt je niet op een algemeen thema zoals "mijn onveilige jeugd", maar selecteer één specifiek, levendig incident dat het probleem goed vertegenwoordigt. Dit wordt de 'doelherinnering' genoemd.

Identificeer het meest storende beeld uit die herinnering: wat is het kortste fragment dat de kern van de emotie vangt? Dit beeld wordt later tijdens de bilaterale stimulatie gebruikt.

Formuleer nu de negatieve overtuiging die over jezelf in die situatie opkwam. Dit zijn niet gedachten over de gebeurtenis, maar over jouw eigenwaarde, zoals "Ik ben hulpeloos", "Ik ben in gevaar" of "Ik ben niet goed genoeg". Deze overtuiging moet actueel aanvoelen.

Bepaal vervolgens de gewenste positieve overtuiging: hoe zou je liever over jezelf willen denken in relatie tot diezelfde herinnering? Kies iets haalbaars, zoals "Ik kan het nu aan" of "Ik ben veilig". Vermijd onrealistische uitspraken zoals "Het is nooit gebeurd".

Geef op een schaal van 1 tot 7 aan hoe sterk je nu gelooft in die positieve overtuiging als je aan de herinnering denkt. Dit is de VoC (Validiteit van Cognitie) score, een startpunt voor de meting.

Activeer ten slotte de emoties en lichamelijke sensaties. Welke emotie roept het beeld nu op? Waar in je lichaam voel je die spanning, pijn of onrust het sterkst? Geef de mate van ongemak een SUD (Subjective Units of Distress) score van 0 tot 10.

Met dit voorbereide materiaal – het beeld, de negatieve en positieve overtuiging, de VoC-score, de emotie, de lichaamsensatie en de SUD-score – is de herinnering klaar om doelgericht verwerkt te worden tijdens de EMDR-sessie.

De kern van de sessie: het volgen van de handbewegingen en het doorlopen van het beeld

Deze fase vormt het centrale werkmechanisme van EMDR. Nadat het doelbeeld, de negatieve overtuiging en de lichaamsensatie helder zijn, vraagt de therapeut u om het storende beeld op te roepen. Tegelijkertijd begint de therapeut met de bilaterale stimulatie, meestal door met de hand van links naar rechts voor uw gezichtsveld te bewegen.

U volgt deze handbewegingen met uw ogen, terwijl u het beeld en de bijbehorende gedachten en gevoelens in uw bewustzijn houdt. Deze duale aandacht – concentratie op het interne trauma en de externe, ritmische stimulus – is essentieel. Het werkgeheugen wordt belast, waardoor de levendigheid en emotionele lading van de herinnering geleidelijk afnemen.

Na elke set bewegingen, meestal na ongeveer 25 à 30 heen-en-weer bewegingen, geeft de therapeut een stopteken. U wordt dan gevraagd om even diep adem te halen en te melden wat er in u opkomt. Dit kan van alles zijn: een nieuw beeld, een gedachte, een gevoel, een lichamelijke sensatie of een verandering in het oorspronkelijke beeld.

Op basis van uw feedback bepaalt de therapeut de focus voor de volgende set. De instructie kan zijn: "Ga verder met wat er nu is," of "Ga terug naar het oorspronkelijke beeld." Het proces doorloopt zo spontane associaties, waarbij het netwerk van herinneringen wordt geactiveerd en verwerkt.

Het doorlopen van het beeld is geen actief analyseren. Het gaat erom de stroom van associaties zijn gang te laten gaan, zonder ertegen te vechten of erin te verdwalen. De bilaterale stimulatie vergemakkelijkt de natuurlijke verwerking, vaak totdat het beeld vervaagt, de emotie verzacht of er een nieuwe, meer adaptieve inzichten ontstaan.

Veelgestelde vragen: