Kan ik EMDR zelf betalen?

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) is een krachtige en bewezen effectieve therapievorm voor het verwerken van traumatische herinneringen, angsten en andere emotioneel belastende ervaringen. Veel mensen die baat zouden kunnen hebben bij deze behandeling, stellen zich echter de vraag of en hoe zij de kosten hiervoor kunnen dragen. Deze vraag is geheel terecht, aangezien de financiële aspecten van zorg een belangrijke overweging vormen.

De dekking van EMDR-therapie binnen de basisverzekering is gebonden aan strikte voorwaarden. U heeft altijd een doorverwijzing van uw huisarts nodig en de behandeling moet plaatsvinden bij een GGZ-instelling of zorgprofessional met een contract met uw zorgverzekeraar. Binnen deze gecontracteerde zorg wordt EMDR vergoed vanuit de basisverzekering, waarbij u wel uw eigen risico aanspreekt. Dit is het gebruikelijke traject voor de meeste patiënten.

Er zijn echter verschillende situaties denkbaar waarin u overweegt om zelf voor de behandeling te betalen. Misschien wilt u niet wachten op de wachtlijsten in de gecontracteerde zorg, of heeft u een specifieke therapeut gevonden die niet met uw verzekeraar samenwerkt. Wellicht heeft u uw eigen risico al voor andere zorg gebruikt en wilt u verdere behandeling liever direct zelf financieren. Dit artikel geeft u een duidelijk overzicht van uw mogelijkheden en de praktische overwegingen bij het zelf betalen voor EMDR-therapie.

Wat zijn de kosten van een EMDR-sessie bij een psycholoog?

De kosten voor een EMDR-sessie bij een psycholoog variëren, maar liggen doorgaans tussen de €90 en €130 per sessie van 45 tot 60 minuten. De exacte prijs is afhankelijk van factoren zoals de ervaring van de psycholoog, de regio en de duur van de afspraak.

Een basisbehandeling voor een enkelvoudig trauma kan vaak in 2 tot 4 sessies worden afgerond. Voor complexere trauma's of meerdere traumatische herinneringen zijn meer sessies nodig, wat de totale behandelkosten verhoogt.

Een groot deel van de kosten wordt in Nederland vaak vergoed vanuit de basisverzekering, mits de psycholoog een contract heeft met uw zorgverzekeraar en u een verwijzing heeft van uw huisarts. U betaalt dan wel uw eigen risico. Voor vergoeding is een diagnose volgens de DSM-5, zoals een posttraumatische stressstoornis (PTSS), noodzakelijk.

Indien u kiest voor een psycholoog buiten het contract van uw verzekeraar (een 'vrije' zorgverlener), of als u geen verwijzing en/of diagnose heeft, moet u de kosten volledig zelf dragen. In dat geval betaalt u het volledige tarief per sessie direct aan de psycholoog.

Het is essentieel om vooraf bij uw psycholoog het exacte tarief te checken en bij uw zorgverzekeraar na te vragen wat uw specifieke vergoeding is. Vraag ook naar het geschatte aantal benodigde sessies voor een inschatting van de totale kosten.

Welke mogelijkheden zijn er voor vergoeding zonder verwijzing?

Een directe verwijzing van een huisarts of specialist is de gebruikelijke route voor vergoeding, maar er zijn enkele alternatieve routes om EMDR (deels) vergoed te krijgen.

Directe toegang tot de basisverzekering is een belangrijke optie. Sinds 2022 kunnen volwassenen rechtstreeks naar een GZ-psycholoog, klinisch psycholoog of psychotherapeut met een BIG-registratie. Deze behandelaar mag dan, indien medisch noodzakelijk, EMDR toepassen. De kosten vallen onder de vergoeding voor gespecialiseerde GGZ vanuit de basisverzekering. U betaalt wel uw eigen risico.

Een tweede mogelijkheid is de aanvullende verzekering. Veel pakketten vergoeden alternatieve of complementaire zorg, waaronder soms psychologische hulp bij niet-BIG geregistreerde therapeuten, zoals een EMDR-practitioner. Controleer uw polis nauwkeurig op voorwaarden, vergoedingspercentages en maximum bedragen per jaar. Een verwijzing is hier vaak niet nodig.

Ook een persoonsgebonden budget (PGB) binnen de WLZ of Jeugdwet kan een optie zijn. Met een PGB heeft u meer keuzevrijheid en kunt u, binnen het vastgestelde zorgplan, mogelijk een EMDR-therapeut inschakelen zonder tussenkomst van een verwijzende instantie.

Tot slot zijn er werkgevers die een bedrijfsmaatschappelijk werker of een preventief gezondheidsbudget aanbieden. Ook sommige opleidingsinstituten bieden tegen gereduceerd tarief therapie aan door goed opgeleide stagiaires onder strikte supervisie. Deze laatste optie vraagt altijd om een grondige verificatie van de kwalificaties.

Veelgestelde vragen:

Wordt EMDR volledig vergoed door de basisverzekering?

EMDR-therapie wordt vergoed als deze wordt uitgevoerd door een BIG-geregistreerde zorgverlener, zoals een GZ-psycholoog, klinisch psycholoog of psychiater. U heeft hiervoor een verwijzing van uw huisarts nodig. De behandeling valt onder de geestelijke gezondheidszorg (ggz) vanuit de basisverzekering. Dit betekent dat u eerst uw eigen risico moet betalen. Als dat is voldaan, vergoedt de verzekeraar de resterende sessies. Het aantal sessies dat wordt vergoed, kan afhangen van het behandelplan dat met uw zorgverlener wordt opgesteld.

Ik wil niet naar de huisarts voor een verwijzing en wachtlijsten zijn lang. Kan ik een EMDR-therapeut direct zelf betalen?

Ja, dat kan. U kunt ervoor kiezen om een erkende EMDR-therapeut in de particuliere sector te zoeken en de behandeling zelf te betalen. Dit noemen we ook wel 'zorg buiten het basispakket' of particuliere zorg. De kosten per sessie kunnen variëren, vaak tussen de €90 en €130. Het grote voordeel is dat u meestal snel terecht kunt, zonder wachtlijst en zonder doorverwijzing. U bent dan wel het volledige bedrag zelf verschuldigd, en de kosten tellen niet mee voor uw eigen risico. Vraag de therapeut vooraf naar hun tarief en opleidingscertificering.

Mijn verzekeraar vergoedt niet alles. Wat zijn mijn opties om de eigen bijdrage te beperken?

Er zijn een paar mogelijkheden. Ten eerste kunt u bij uw zorgverzekeraar een aanvullende verzekering voor psychologische zorg afsluiten. Dit kan een deel van de kosten dekken die niet onder het eigen risico vallen. Controleer wel de voorwaarden goed. Ten tweede bieden sommige therapeuten een gereduceerd tarief aan voor cliënten met een laag inkomen. Vraag hier gerust naar. Een derde optie is om te kiezen voor een therapeut in opleiding tot GZ-psycholoog. Zij bieden vaak behandeling onder supervisie tegen een lager tarief. Tot slot kunt u met uw therapeut bespreken of een kortere, meer gefocuste behandeling mogelijk is, wat de totale kosten kan verlagen.