Welke klachten vallen onder GGZ?

De Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) is een breed en gespecialiseerd zorgveld dat zich richt op psychische aandoeningen en psychosociale problematiek. Het gaat hierbij niet om alledaagse emoties of tijdelijke dipjes, maar om aanhoudende klachten die het dagelijks functioneren, het welzijn en de kwaliteit van leven in significante mate belemmeren. Deze klachten kunnen het denken, voelen, gedrag en de omgang met anderen ingrijpend verstoren.

Het spectrum van klachten dat onder de GGZ valt, is zeer divers en wordt vaak onderverdeeld in verschillende categorieën. Hierbij kan gedacht worden aan stemmingsstoornissen zoals een depressie of een bipolaire stoornis, angststoornissen zoals een paniekstoornis of sociale fobie, en ernstige psychiatrische aandoeningen zoals psychosen of schizofrenie. Ook persoonlijkheidsproblematiek, trauma-gerelateerde stoornissen (PTSS), eetstoornissen en verslavingsproblematiek vallen onder de verantwoordelijkheid van de GGZ.

Daarnaast richt de GGZ zich op specifieke levensfase- of ontwikkelingsproblemen, zoals ADHD of autisme spectrum stoornissen (ASS), en op complexe psychosomatische klachten waarbij lichamelijke en psychische factoren nauw verweven zijn. De zorg kan variëren van kortdurende, lichte behandeling tot intensieve, langdurige begeleiding of klinische opname, altijd met het doel herstel mogelijk te maken en participatie in de samenleving te bevorderen.

Veelgestelde vragen:

Ik voel me al weken somber en nergens zin in. Is dit een reden om naar de GGZ te gaan?

Ja, aanhoudende somberheid en verlies van interesse zijn belangrijke redenen om contact op te nemen met de GGZ. Deze klachten kunnen wijzen op een depressieve stemming. De GGZ behandelt stemmingsstoornissen, waaronder depressie. Het is verstandig om met je huisarts te bespreken wat je ervaart. Die kan je, indien nodig, doorverwijzen naar een gespecialiseerde GGZ-instelling voor verdere ondersteuning, zoals gesprekken met een psycholoog.

Mijn kind is ontzettend angstig en durft niet meer naar school. Valt angst onder de GGZ?

Absoluut. Angststoornissen vormen een groot onderdeel van het werkterrein van de geestelijke gezondheidszorg. Als angst zo hevig wordt dat het het dagelijks leven ernstig belemmert – zoals niet meer naar school durven – is professionele hulp nodig. Binnen de GGZ zijn er specialisten voor kinderen en jeugdigen die werken met angsten. Behandelingen kunnen bestaan uit therapie (zoals cognitieve gedragstherapie) en soms, in overleg met een psychiater, medicatie. Hoe eerder angsten worden aangepakt, hoe beter de vooruitzichten zijn.

Mijn partner heeft heel wisselende stemmingen, van extreem uitgelaten tot heel neerslachtig. Kan de GGZ hier iets mee?

Ja, de GGZ is de aangewezen plek voor het diagnosticeren en behandelen van stemmingswisselingen zoals u beschrijft. Dergelijke intense schommelingen kunnen passen bij een bipolaire stoornis. Dit is een complexe aandoening die gespecialiseerde zorg vraagt. Een psychiater kan een grondige beoordeling doen en een behandelplan opstellen. Dit plan kan bestaan uit medicatie om de stemming te stabiliseren en psychotherapie om met de gevolgen van de stemmingswisselingen om te leren gaan. Het is een aandoening waar goed mee te leven valt met de juiste, langdurige begeleiding vanuit de GGZ.

Ik heb last van steeds terugkerende, nare gedachten en handelingen die ik moet herhalen. Is dit iets voor de GGZ?

Ja, dit klinkt als een typische beschrijving van een obsessief-compulsieve stoornis (OCS), en dat valt volledig onder de zorg van de GGZ. De dwanggedachten (obsessies) en de handelingen die je voelt dat je moet uitvoeren (compulsies) zijn goed behandelbaar. De meest bewezen behandeling is een specifieke vorm van gedragstherapie, vaak exposure met responspreventie. Hierbij leer je, onder begeleiding van een psycholoog, stap voor stap om te gaan met de angst die de gedachten oproepen zonder de dwanghandeling uit te voeren. Soms wordt deze therapie gecombineerd met medicatie. Neem contact op met je huisarts om een verwijzing naar een GGZ-instelling te bespreken.