GGZ vergoeding bij crisiszorg

Een psychische crisis is een ingrijpende en vaak beangstigende ervaring, zowel voor de persoon in nood als voor diens omgeving. Op zo’n moment is directe, professionele hulp van levensbelang. De toegankelijkheid van deze crisiszorg wordt echter voor veel mensen overschaduwd door een prangende praktische vraag: hoe worden deze vaak intensieve behandelingen en opnames vergoed door de zorgverzekering?

De vergoeding van Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) in crisissituaties valt onder de basisverzekering in Nederland. Dit betekent dat elke verzekerde hier recht op heeft. De specifieke voorwaarden, het eigen risico en de mate van vergoeding zijn echter afhankelijk van het type zorginstelling en de geleverde zorg. Het onderscheid tussen gesloten crisiszorg (met dwang) en vrijwillige crisisopname is hierbij cruciaal, evenals het verschil tussen zorg bij een academisch centrum, een generalistisch ziekenhuis of een gespecialiseerde GGZ-instelling.

In dit artikel brengen we de complexe wereld van de GGZ-vergoeding bij crisis in kaart. We leggen uit welke vormen van crisiszorg er zijn, wat de Zorgverzekeringswet hierover bepaalt, en hoe het eigen risico en eventuele eigen bijdragen van toepassing zijn. Het doel is om helderheid te bieden in een vaak verwarrend systeem, zodat u in een moeilijk uur weet waar u financieel aan toe bent en u kunt focussen op wat het belangrijkste is: herstel.

Welke kosten voor acute psychische hulp vergoedt de basisverzekering?

De basisverzekering vergoedt de kosten voor acute psychische hulp (crisiszorg) die wordt geleverd binnen de gecontracteerde zorg. Dit betreft zorg die direct en onmiddellijk nodig is om een gevaarlijke situatie door een psychische crisis af te wenden. De vergoeding valt onder het verplichte eigen risico.

Volledig vergoed worden de kosten voor een crisisinterventie via de huisartsenpost (HAP). Ook een bezoek aan de Spoedeisende Hulp (SEH) in een algemeen ziekenhuis in verband met een psychische crisis wordt gedekt. De behandeling en opname die hier eventueel direct uit volgen, vallen eveneens onder de vergoeding.

Acute opname in een psychiatrisch ziekenhuis of een gespecialiseerde crisisafdeling (crisisdagopname of crisisopname) wordt vergoed. Dit omvat verblijf, behandeling, begeleiding en medicatie tijdens de opname. De zorg moet wel worden geleverd door een instelling die een contract heeft met uw zorgverzekeraar.

De basisverzekering dekt ook de kosten van de crisisdienst (crisisdienst GGZ of mobiel crisisteam). Wanneer dit team bij u thuis komt voor beoordeling, ondersteuning en om hospitalisatie te voorkomen, zijn deze kosten gedekt. Vervolgbezoeken en kortdurende thuisbehandeling vanuit de crisisdienst vallen hier eveneens onder.

Let op: voor alle vergoedingen geldt dat u eerst uw verplichte eigen risico (€ 385 in 2023) moet betalen. Alleen zorg via de huisarts (dus niet de huisartsenpost) en de Wmo-ondersteuning vallen hierbuiten. Zorg buiten het gecontracteerde netwerk van uw verzekeraar wordt niet of minder vergoed, tenzij er sprake is van een noodsituatie waar geen gecontracteerde zorg voorhanden is.

Hoe vraag je een crisismeting aan en welke eigen bijdrage is verplicht?

Een crisismeting vraag je niet zelf aan bij het zorgkantoor. De aanmelding verloopt altijd via een erkende zorgaanbieder, zoals een crisisdienst (Crisisdienst Geestelijke Gezondheidszorg), de huisarts, de huisartsenpost (HAP) of een behandelend psychiater. Deze professional beoordeelt de acute situatie en dient, indien noodzakelijk, een aanvraag voor een crisismeting (Crisismeting Zorgzwaarte) in bij het zorgkantoor.

Het proces is als volgt: na contact met een van bovenstaande hulpverleners en een acute beoordeling, vult de zorgaanbieder een digitaal crisismetingformulier in. Dit wordt direct naar het zorgkantoor gestuurd. Een beslissing volgt meestal binnen 24 uur. Bij toekenning ontvangt de patiënt (of zijn vertegenwoordiger) een schriftelijke beschikking met de toegewezen zorg en het aantal zorguren.

Voor crisiszorg die onder de Wet langdurige zorg (Wlz) valt, geldt een geen eigen bijdrage tijdens de crisismeting. Deze periode duurt maximaal zeven dagen. Als de crisiszorg wordt omgezet in een reguliere Wlz-indicatie, kan daarna wel een inkomensafhankelijke eigen bijdrage (Wlz-bijdrage) volgen.

Indien de crisismeting leidt tot zorg vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw), zoals acute klinische opname, gelden de normale voorwaarden van de zorgverzekering. Dit betekent het betalen van het verplichte eigen risico voor dat jaar. Alle verdere kosten worden gedekt door de basisverzekering. Het is belangrijk om te weten dat de crisismeting zelf, het beoordelingsproces, geen kosten met zich meebrengt.

Veelgestelde vragen:

Valt crisiszorg altijd onder de GGZ-vergoeding van mijn basisverzekering?

Ja, acute crisiszorg valt altijd onder de dekking van de basisverzekering. Dit is wettelijk geregeld. Zorg tijdens een psychische crisis, zoals opname op een crisisafdeling of spoedcontact met een crisisdienst, wordt vergoed. U betaalt wel uw eigen risico voor dat jaar. Het maakt niet uit bij welke zorgverzekeraar u bent aangesloten; deze vergoeding is een vast onderdeel van het basispakket.

Moet ik een eigen bijdrage betalen voor crisisopname?

Voor zorg uit de basisverzekering betaalt u altijd het verplichte eigen risico. Stel, uw eigen risico is nog niet verbruikt en de kosten voor een crisisopname zijn € 5.000. Dan betaalt u € 385 eigen risico (in 2024) en de verzekeraar de rest. Zijn uw andere medische kosten dat jaar al hoger dan € 385 geweest? Dan hoeft u voor de crisiszorg vaak geen extra eigen risico meer te betalen. Informeer bij uw zorginstelling of verzekeraar naar de specifieke voorwaarden.

Hoe werkt de vergoeding als ik via de huisarts of crisisdienst in een GGZ-instelling word opgenomen?

De huisarts of crisisdienst beoordeelt of een opname nodig is. Vanaf dat moment regelt de GGZ-instelling de declaratie bij uw zorgverzekeraar. U hoeft hier zelf meestal niets voor te doen. De instelling heeft een contract met alle verzekeraars voor deze noodzakelijke zorg. Het is wel verstandig om uw verzekeringsgegevens bij opname door te geven. Soms kan de instelling u vragen om een toestemmingsformulier te tekenen voor de declaratie.

Worden ook kosten voor vervoer naar een crisisopname vergoed?

Dit hangt af van de situatie. Is medisch toezicht tijdens het vervoer noodzakelijk? Dan kan de ambulance worden ingezet en vergoed vanuit de basisverzekering. Gebruikt u eigen vervoer of een taxi zonder medische noodzaak? Dan worden deze kosten meestal niet vergoed. In sommige gemeenten bestaat een regeling voor crisiszorg die ook ondersteuning bij vervoer kan bieden. Vraag de crisishulp of uw gemeente hierover naar de mogelijkheden.