GGZ vergoeding no show kosten

Het niet tijdig afzeggen van een afspraak in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) – een zogenaamde no-show – brengt niet alleen voor de zorgaanbieder, maar ook voor de cliënt financiële gevolgen met zich mee. Veel instellingen rekenen kosten aan voor gemiste afspraken. Een terugkerende vraag is of deze no-showkosten vergoed worden door de zorgverzekeraar onder de GGZ-vergoeding uit de basis- of aanvullende verzekering.

De kern van de zaak ligt in het onderscheid tussen zorgkosten en administratieve boetes. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) stelt strikte regels: alleen kosten voor daadwerkelijk geleverde zorg komen in aanmerking voor vergoeding vanuit het basispakket. Een no-show betekent expliciet geen geleverde zorg. De kosten die een praktijk hiervoor in rekening brengt, worden daarom gezien als een eigen bijdrage of een contractuele boete voor het onbenut laten van een gereserveerd tijdslot.

Dit betekent concreet dat u als cliënt deze kosten zelf moet dragen; zij worden niet door uw zorgverzekeraar vergoed vanuit de basisverzekering. Een eventuele aanvullende verzekering dekt evenmin dit soort kosten, aangezien deze ook specifiek is gericht op vergoeding van behandelingen. Het is essentieel om de voorwaarden van uw zorgaanbieder over afzegtermijnen en bijbehorende kosten vóór de start van de behandeling goed door te nemen, zodat u op de hoogte bent van uw financiële verantwoordelijkheid.

Wanneer mag een GGZ-instelling no show kosten in rekening brengen bij de patiënt?

Een GGZ-instelling mag alleen no show kosten in rekening brengen als aan een aantal strikte, wettelijke voorwaarden is voldaan. Deze voorwaarden zijn vastgelegd in de Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) en worden streng geïnterpreteerd.

De allereerste en belangrijkste voorwaarde is een duidelijke en schriftelijke overeenkomst. De instelling moet de patiënt voorafgaand aan de behandeling schriftelijk of per e-mail hebben geïnformeerd over het beleid en de hoogte van de kosten bij verzuim. Algemene vermelding in een huisreglement is onvoldoende; de patiënt moet actief kennis hebben kunnen nemen van deze specifieke voorwaarde.

Ten tweede moet de instelling de afspraak tijdig hebben bevestigd. Idealiter gebeurt dit schriftelijk (per brief, e-mail of via een beveiligde patiëntenportal) en minimaal 24 uur van tevoren. Dit stelt de patiënt in de gelegenheid om de afspraak af te zeggen of te verplaatsen.

Een derde cruciale voorwaarde is dat de instelling redelijke termijnen hanteert voor kosteloos afzeggen. Het is gebruikelijk dat een patiënt een afspraak zonder kosten kan annuleren tot 24 uur voor de geplande tijd. Een kortere termijn, bijvoorbeeld minder dan 24 uur, moet objectief gerechtvaardigd kunnen worden door de instelling.

De hoogte van de no show vergoeding moet redelijk zijn en mag niet meer bedragen dan het uurtarief voor de behandeling. Het mag geen boete of straf zijn, maar een vergoeding voor gemaakte kosten en gederfde inkomsten. De instelling moet deze kosten kunnen onderbouwen.

Tot slot is er een belangrijke zachte plicht voor de zorgaanbieder. Zij moeten, indien mogelijk, contact opnemen met de patiënt die niet is komen opdagen om te informeren naar de reden. Bij een geldige reden, zoals acute ziekte of overmacht, mag vaak géén vergoeding worden gevraagd. Het beleid moet ruimte bieden voor menselijke en persoonlijke omstandigheden.

Als niet aan al deze voorwaarden is voldaan, is de factuur voor no show kosten niet legitiem en hoeft de patiënt deze niet te betalen. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) houdt toezicht op de naleving van deze regels.

Hoe vraag je een vergoeding aan bij je zorgverzekeraar voor betaalde no show kosten?

Een vergoeding aanvragen voor onterecht betaalde no show kosten verloopt via een vast stappenplan. Handel snel en zorgvuldig.

Stap 1: Verzamel alle bewijsstukken. Dit zijn de factuur van de zorgaanbieder met de no show kosten, een bewijs van betaling (bankafschrift), en de afspraakbevestiging of een ander document waaruit blijkt waarom je afwezig was (bijv. een overlijdensbericht, een verklaring van je werkgever of een medische verklaring).

Stap 2: Dien een schriftelijk bezwaar in bij de zorgaanbieder (GGZ-instelling, praktijk). Leg duidelijk uit waarom de kosten onterecht zijn in rekening gebracht. Voeg kopieën van je bewijsstukken bij. Stuur dit per aangetekende post of via een beveiligde mail.

Stap 3: Als de zorgaanbieder het bezwaar afwijst of niet reageert, kun je de vergoeding bij je zorgverzekeraar aanvragen. Neem contact op met je verzekeraar en vraag naar de specifieke procedure voor het declareren van onterecht betaalde eigen bijdragen of kosten.

Stap 4: Dien de declaratie in. Meestal kan dit via de klantenportal of per post. Voeg bij de declaratie: de betaalde factuur, het betalingsbewijs, een kopie van je bezwaar bij de aanbieder en eventueel de afwijzing. Licht de situatie kort toe in een begeleidende brief.

Stap 5: Houd de communicatie goed bij. Noteer data, namen van contactpersonen en afspraken. Je verzekeraar kan de declaratie beoordelen en, als zij van oordeel is dat de kosten ten onrechte zijn doorberekend, het bedrag aan je terugbetalen.

Blijft de kwestie onopgelost, dan kun je een geschil indienen bij de Geschillencommissie Zorgverzekeringen of de klachtenfunctionaris van de zorgaanbieder inschakelen.

Veelgestelde vragen:

Wat zijn no-show kosten in de GGZ en mag een instelling deze altijd in rekening brengen?

No-show kosten zijn kosten die een GGZ-instelling (zoals een psycholoog, psychiater of psychotherapeut) in rekening kan brengen wanneer een patiënt een afspraak niet nakomt zonder tijdig af te zeggen. Dit is geregeld in de Algemene Voorwaarden van de instelling. Een instelling mag deze kosten echter niet zomaar altijd doorberekenen. Er moet een duidelijke overeenkomst zijn, waarbij de patiënt vooraf op de hoogte is gesteld van deze voorwaarden. Bovendien moet de zorgaanbieder kunnen aantonen dat hij de gereserveerde tijd daadwerkelijk niet heeft kunnen benutten. Bij veel instellingen geldt een termijn voor tijdig afzeggen, bijvoorbeeld 24 of 48 uur van tevoren.

Worden no-show kosten door mijn zorgverzekeraar vergoed?

Nee, in de regel vergoedt een zorgverzekeraar no-show kosten niet. Deze kosten vallen buiten het basis- of aanvullende pakket. De no-show vergoeding is een eigen betaling die u rechtstreeks aan de zorgaanbieder verschuldigd bent, net als bijvoorbeeld het eigen risico. Het is daarom verstandig om afspraken die u niet kunt nakomen altijd zo snel mogelijk te annuleren volgens de regels van de praktijk.

Ik kon niet komen door overmacht, zoals plotselinge ziekte of een ongeval. Moet ik nu toch betalen?

Bij overmacht is de situatie anders. Overmacht betekent dat u de afspraak niet kon nakomen door een ernstige, onvoorziene en buiten uw wil om gaande omstandigheid. Denk aan acute, belemmerende ziekte, een ziekenhuisopname of een ernstig familiefeit. In zo'n geval kunt u vaak onder de no-show kosten uitkomen. Neem direct contact op met uw behandelaar of de praktijk om de situatie uit te leggen. Een bewijs, zoals een doktersverklaring, kan worden gevraagd maar is niet altijd verplicht. Redelijke zorgverleners houden hier doorgaans rekening mee.

Hoe hoog mogen no-show kosten zijn in de geestelijke gezondheidszorg?

Er is geen wettelijk maximum vastgesteld voor no-show kosten in de GGZ. De hoogte moet wel redelijk zijn en in verhouding staan tot de gemaakte kosten van de zorgverlener, zoals de gereserveerde tijd en eventuele voorbereiding. Veel instellingen hanteren een tarief gelijk aan het bedrag voor een consult of een percentage daarvan. Het is gebruikelijk dat de kosten worden vermeld in de praktijkvoorwaarden of tijdens de intake. Vraag hier gerust naar als het niet duidelijk is. Een buitensporig hoog bedrag zou u kunnen betwisten.