GGZ vergoeding voor zelfstandigen

Als zelfstandige ondernemer staat u er vaak alleen voor. Niet alleen bij het nemen van zakelijke beslissingen, maar ook als het gaat om uw persoonlijke welzijn. De mentale druk van ondernemen kan zwaar zijn, en professionele hulp zoeken is een verstandige en vaak noodzakelijke stap. De vraag die dan direct opkomt is: hoe worden deze kosten vergoed? De vergoeding van Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) voor zzp'ers verschilt wezenlijk van die voor werknemers in loondienst.

In tegenstelling tot werknemers, die veelal vallen onder een collectieve zorgverzekering of een werkgever die (een deel van) de kosten draagt, bent u als zelfstandige volledig verantwoordelijk voor uw eigen dekking. Er bestaat geen wettelijk verplicht ziekteverzuimstelsel zoals de Ziektewet voor de zzp'er. De vergoeding van GGZ-kosten valt daarom primair onder uw particuliere basiszorgverzekering en eventuele aanvullende pakketten.

Dit betekent dat uw vergoeding in hoge mate afhangt van de polisvoorwaarden die u zelf heeft gekozen. Het is cruciaal om te begrijpen wat uw verzekering dekt: hoeveel sessies psychologische zorg worden vergoed, of u een eigen risico moet betalen, en of u een verwijzing van de huisarts nodig heeft. Daarnaast zijn er specifieke regelingen en aftrekposten waarvan u als ondernemer gebruik kunt maken, zoals de kosten voor buitengewone ziektekosten of de fiscale aftrek van zorgkosten onder bepaalde voorwaarden.

Dit artikel geeft een helder overzicht van de mogelijkheden en aandachtspunten voor zelfstandigen. We bespreken de rol van de basisverzekering, het belang van aanvullende verzekeringen, de fiscale aspecten en praktische stappen om de zorg die u nodig heeft ook daadwerkelijk vergoed te krijgen. Goed voorbereid zijn op deze materie is niet alleen financieel verstandig, maar ook een essentieel onderdeel van een gezonde bedrijfsvoering.

Hoe vraag je een GGZ-vergoeding aan bij je zorgverzekering?

De aanvraagprocedure voor een vergoeding van geestelijke gezondheidszorg (GGZ) verloopt via je zorgverzekeraar en vereist meestal een doorverwijzing. Voor zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) is dit proces gelijk aan dat van andere verzekerden, maar extra aandacht voor de polisvoorwaarden is essentieel.

Stap één is een bezoek aan de huisarts. De huisarts beoordeelt je klachten en kan, indien nodig, een verwijsbrief naar een basispsycholoog, eerstelijnspsycholoog, specialist of GGZ-instelling schrijven. Deze verwijzing is vaak een verplicht onderdeel voor vergoeding uit de basisverzekering.

Controleer vooraf nauwkeurig je zorgverzekeringspolis. Bepaal of je aanvullende verzekering nodig hebt voor de gewenste behandeling, aangezien de basisverzekering vooral ernstige, chronische aandoeningen dekt (via de 'zorgverzekeringswet'). Let op eigen risico, vergoedingspercentages en eventuele maxima voor psychologische zorg in je aanvullende pakket.

Zorg dat de zorgverlener een contract heeft met je verzekeraar. Behandeling 'buiten contract' kan leiden tot hogere eigen kosten. Raadpleeg de website van je verzekeraar of vraag dit rechtstreeks na bij de praktijk.

Dien de claim in volgens de voorschriften van je verzekeraar. Meestal doet de zorgaanbieder dit rechtstreeks (digitaal). Soms moet je de declaratie zelf indienen met de factuur, de verwijsbrief en een ingevuld declaratieformulier van de verzekeraar.

Houd rekening met het verplichte eigen risico voor zorg uit de basisverzekering. Declaraties voor GGZ uit de aanvullende verzekering vallen hier doorgaans buiten, maar tellen mogelijk mee naar een jaarmaximum.

Bewaar alle documentatie: verwijsbrief, facturen, betalingsbewijzen en correspondentie met de verzekeraar. Bij twijfel of afwijzing van een declaratie kun je contact opnemen met de klantenservice van je verzekeraar voor opheldering.

Welke eigen bijdrage en eigen risico betaal je voor psychologische zorg?

Als zelfstandige ondernemer betaal je voor geestelijke gezondheidszorg (ggz) vanuit de basisverzekering twee soorten eigen betalingen: het verplicht eigen risico en, in specifieke gevallen, een eigen bijdrage. Deze gelden voor zorg die onder de Zorgverzekeringswet valt.

Het verplicht eigen risico is in 2024 € 385 per jaar. Dit bedrag betaal je eerst voor alle zorg uit de basisverzekering, waaronder de meeste vormen van ggz zoals behandeling bij een psycholoog of psychiater, diagnostiek en crisisopvang. Alleen de huisarts en verloskundige zorg vallen hierbuiten. Je betaalt dit risico dus ook voor fysieke zorg.

Een eigen bijdrage is een aparte vergoeding die je soms bovenop het eigen risico moet betalen. Voor ggz geldt dit met name voor bepaalde vormen van langdurige intramurale of klinische opname. Voor poliklinische behandeling, de meest voorkomende vorm, betaal je doorgaans geen eigen bijdrage. De eigen bijdrage is een vast bedrag per dag of per verleende prestatie en wordt door de zorgaanbieder in rekening gebracht.

Belangrijk om te weten is dat zorg die onder de Wet langdurige zorg (Wlz) valt, zoals zeer intensieve en permanente zorg, een ander systeem kent. Hier betaal je een inkomensafhankelijke eigen bijdrage die door het CAK wordt vastgesteld. Dit is niet hetzelfde als het eigen risico van je zorgverzekering.

Voor zorg buiten het basispakket, zoals alternatieve therapie of coaching zonder verwijzing, gelden deze regelingen niet. Deze kosten betaal je volledig zelf, tenzij je een aanvullende verzekering hebt die dit dekt. Controleer daarom altijd je polis of vraag bij je zorgverzekeraar na welke zorg precies onder het eigen risico valt.

Veelgestelde vragen:

Ik ben net als zelfstandige begonnen en hoor over GGZ-vergoedingen. Kom ik überhaupt in aanmerking voor een vergoeding van mijn basisverzekering?

Ja, ook als zelfstandige ondernemer heeft u recht op vergoeding uit de basisverzekering voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Dit is wettelijk geregeld. Iedereen in Nederland met een basisverzekering heeft hetzelfde recht op vergoeding voor noodzakelijke GGZ, zoals gesprekken met een psycholoog, eerstelijnspsychologie (POH-GGZ) of behandeling bij een instelling. Het maakt niet uit of u in loondienst bent of zelfstandig. Uw zorgverzekeraar betaalt een groot deel van de kosten, maar u betaalt wel zelf het verplichte eigen risico (€ 385 in 2023) en eventueel een eigen bijdrage voor bepaalde zorg. Zorg dus dat u een basisverzekering heeft afgesloten.

Hoe werkt het precies met declareren en vergoeding krijgen als ik zonder verwijzing direct naar een psycholoog ga? Ik wil niet eerst naar de huisarts.

Voor een volledige vergoeding uit de basisverzekering heeft u bijna altijd een verwijzing van uw huisarts of van een medisch specialist nodig. Dit is een belangrijke formele stap. Zonder deze verwijzing loopt u het risico dat de zorgverzekeraar de kosten niet of niet volledig vergoedt. De huisarts beoordeelt uw situatie en kan u doorverwijzen naar bijvoorbeeld een basispsycholoog, een eerstelijnspsycholoog of gespecialiseerde GGZ. Er is één uitzondering: voor eerstelijnspsychologische zorg (POH-GGZ) in de huisartsenpraktijk zelf is geen aparte verwijzing nodig. Maar voor alle andere psychologen of instellingen buiten de praktijk wel. Het advies is dus: begin wel bij uw huisarts om onvergoede kosten te voorkomen.

Ik heb een eigen bedrijf en een laag inkomen. De eigen bijdrage voor langdurige GGZ is voor mij een probleem. Zijn er mogelijkheden voor financiële ondersteuning?

Ja, er zijn mogelijkheden als de wettelijke eigen bijdrage een te zware financiële last vormt. U kunt een tegemoetkoming in de eigen bijdrage aanvragen bij het CAK. Dit heet de "tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten". Of u hiervoor in aanmerking komt, hangt af van uw inkomen en vermogen. Daarnaast kunt u bij uw gemeente informeren naar aanvullende ondersteuning via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De gemeente kan bijvoorbeeld begeleiding of ondersteuning thuis bieden, wat de druk kan verlichten. Ook zijn er voor sommige groepen fondsen of steunorganisaties. Neem contact op met het CAK voor de tegemoetkoming en met uw gemeente voor de Wmo-mogelijkheden. Geef bij uw behandelaar ook aan dat de eigen bijdrage een probleem is; soms kan er naar een andere behandelvorm worden gekeken.