Wie kan de diagnose ADD stellen?

De vraag wie bevoegd is om de diagnose Attention Deficit Disorder (ADD) te stellen, is van groot belang voor iedereen die vermoedt met deze kenmerken te leven. Een accurate diagnose is de cruciale eerste stap naar erkenning, begrip en een effectief behandelplan. Het is echter geen eenvoudig proces dat door één professional in een kort consult kan worden afgerond.

In Nederland is de diagnostiek van ADD bij volwassenen en kinderen strikt gereguleerd en gebonden aan specifieke expertise. De klinisch (neuro)psycholoog of de psychiater zijn de enige professionals die de officiële diagnose mogen vaststellen. Dit komt omdat ADD zich vaak presenteert met symptomen die sterk kunnen overlappen met andere aandoeningen, zoals angststoornissen, depressie of slaapproblemen. Een grondige differentiaaldiagnose is daarom essentieel.

Het diagnostisch proces zelf is multidisciplinair en omvat veel meer dan alleen een gesprek. Het bestaat standaard uit een uitgebreide anamnese, vaak met informatie van partners of ouders, vragenlijsten en soms neuropsychologisch onderzoek. De huisarts speelt hierin een sleutelrol als poortwachter: hij of zij kan eerste signalen herkennen, lichamelijke oorzaken uitsluiten en de essentiële verwijzing naar de gespecialiseerde tweede lijn (GGZ) schrijven.

Het is van vitaal belang om te benadrukken dat coaches, maatschappelijk werkers of andere niet-gediagnosticeerde hulpverleners, hoe waardevol hun ondersteuning ook kan zijn, niet bevoegd zijn om de diagnose ADD te stellen. Zij kunnen wel signaleren, ondersteunen en begeleiden na een officiële diagnose. Een zorgvuldige en correcte diagnose door de aangewezen specialist vormt de enige solide basis voor eventuele medicamenteuze behandeling, gespecialiseerde therapie en de toegang tot passende zorg en voorzieningen.

Veelgestelde vragen:

Kan mijn huisarts de diagnose ADD stellen?

Uw huisarts kan een eerste, belangrijke rol spelen. U bespreekt uw klachten met de huisarts, die dan een inschatting maakt. De huisarts kan lichamelijke oorzaken uitsluiten die op ADD lijkende symptomen kunnen veroorzaken, zoals een schildklierprobleem. De daadwerkelijke specialistische diagnose wordt meestal niet door de huisarts zelf gesteld. De huisarts kan u, na het eerste gesprek, doorverwijzen naar een gespecialiseerde professional. Dit is vaak een psychiater of een gz-psycholoog met expertise in aandachtstekortstoornissen. Deze specialist voert dan een uitgebreid diagnostisch onderzoek uit.

Welke specialist is bevoegd voor een officiële ADD-diagnose?

Een officiële diagnose ADD wordt gesteld door een daartoe bevoegde medisch specialist. Dit is in de praktijk vaak een psychiater. Ook een geregistreerd gezondheidszorgpsycholoog (gz-psycholoog) met de juiste bekwaamheid kan het diagnostisch onderzoek uitvoeren. Soms werkt deze samen met een psychiater, vooral als er ook medicatie overwogen wordt. Deze professionals gebruiken gestandaardiseerde methoden. Het onderzoek omvat meestal meerdere gesprekken, vragenlijsten voor u en soms ook voor mensen uit uw directe omgeving, en een beoordeling van uw levensloop. Zij controleren of aan alle criteria uit de diagnostische handboeken wordt voldaan.

Hoe ziet het traject voor diagnose eruit en hoe lang duurt het?

Het diagnostisch traject begint met een intakegesprek bij de specialist. Daarna volgt een uitgebreide fase van informatieverzameling. U vult vragenlijsten in over uw concentratie, impulsiviteit en innerlijke onrust. Vaak wordt ook aan een partner, familielid of goede vriend gevraagd een vragenlijst in te vullen over hun waarnemingen. De specialist wil een duidelijk beeld krijgen van uw jeugd, omdat ADD verschijnselen al voor het twaalfde levensjaar aanwezig moeten zijn geweest. Soms worden ook schoolrapporten uit die tijd bekeken. Het hele proces, vanaf de verwijzing tot het eindgesprek waarin de conclusie wordt besproken, kan enkele maanden in beslag nemen. De wachttijden voor een afspraak en de complexiteit van uw persoonlijke situatie bepalen mede de duur.