Hoeveel eigen risico GGZ?

Het eigen risico is een verplicht bedrag dat u elk jaar zelf moet betalen voor zorg uit de basisverzekering, voordat uw zorgverzekeraar de kosten gaat vergoeden. Dit is een centraal en vaak onderschat onderdeel van de Nederlandse zorgkosten. Ook voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ) die onder de basisverzekering valt, zoals behandelingen bij een psycholoog, psychiater of instelling voor basis-ggz of specialistische ggz, geldt dit verplichte eigen risico.

De hoogte van het wettelijk verplichte eigen risico wordt jaarlijks door de overheid vastgesteld. Voor 2024 bedraagt dit € 385,-. Dit bedrag is niet specifiek voor GGZ, maar is een totaal voor alle zorg uit de basisverzekering. Dit betekent dat alle kosten voor gecontracteerde basis-ggz, zoals psychologische behandeling, eerst uw eigen risico aanspreken, samen met andere zorgkosten zoals huisartsbezoeken, medicijnen of ziekenhuisopnames.

Het is cruciaal om te begrijpen dat dit een jaarlijks bedrag is. Zodra u in een kalenderjaar voor € 385,- aan declarabele zorg heeft verbruikt (waaronder dus ggz), is uw verplicht eigen risico voldaan. Voor de rest van dat jaar vergoedt de basisverzekering de verdere zorgkosten, mits u binnen de voorwaarden blijft. Het is daarom belangrijk om uw zorgkosten, zeker bij langdurige behandeling, te plannen binnen de context van dit jaarlijkse financiële plafond.

Dit artikel gaat dieper in op hoe het eigen risico precies werkt binnen de GGZ, welke vormen van ggz eronder vallen, en wat de praktische en financiële implicaties zijn voor wie een behandeling nodig heeft. Een goed inzicht hierin is essentieel om financiële verrassingen te voorkomen en zorgvuldig met uw gezondheid en budget om te kunnen gaan.

Berekening van het eigen risico bij verschillende GGZ-behandelingen

Het wettelijk eigen risico (in 2024: €385) is een jaarlijks bedrag dat u betaalt voor zorg uit de basisverzekering. GGZ-zorg valt hieronder. De berekening is niet afhankelijk van het type behandeling, maar van de declaraties die uw zorgverlener indient bij de zorgverzekeraar.

Alle kosten voor gecontracteerde basis-GGZ, specialistische GGZ, psychotherapie, klinische opnames, verblijf in een psychiatrisch ziekenhuis en medicatie vallen onder hetzelfde eigen risico. Elke declaratie van uw behandelaar wordt opgeteld totdat het totale bedrag van €385 is bereikt. Daarna vergoedt de verzekeraar 100% van de verdere zorgkosten dat jaar.

Een rekenvoorbeeld: U start met gesprekken bij een psycholoog (basis-GGZ). De eerste declaratie van €90 gaat van uw eigen risico af. U heeft nu nog €295 over. Later in het jaar wordt een klinische opname gedeclareerd voor €1200. U betaalt eerst de resterende €295 van uw eigen risico. De overige €905 wordt direct door uw verzekeraar vergoed. Voor alle volgende GGZ-behandelingen dat jaar betaalt u geen eigen risico meer.

Belangrijk is het onderscheid tussen gecontracteerde en niet-gecontracteerde zorg. Bij gecontracteerde zorg heeft uw zorgverlener een overeenkomst met uw verzekeraar. U betaalt alleen het eigen risico. Kiest u voor een niet-gecontracteerde zorgverlener, dan kan de declaratie hoger zijn dan het tarief van de verzekeraar. U betaalt dan het eigen risico plus het meerkostengedeelte uit eigen zak.

Voor langdurige of intensieve behandelingen, zoals een dagbehandeling of klinische opname, wordt het eigen risico vaak snel bereikt. Deze behandelingen genereren hoge declaraties voor verblijf, begeleiding en therapieën. Bij kortdurende basis-GGZ kan het zijn dat u het eigen risico niet volledig verbruikt, tenzij u ook andere zorg (zoals fysiotherapie of een huisartsbezoek) declareert.

Controleer altijd bij uw zorgverlener of deze gecontracteerd is. Vraag een kostenoverzicht op om inzicht te krijgen in hoe declaraties uw eigen risico aanspreken. Uw zorgverzekeraar biedt via de website of app vaak een actueel overzicht van uw verbruikte eigen risico.

Het eigen risico en vergoedingen: praktische voorbeelden en scenario's

Het wettelijk eigen risico (€ 385 in 2023) is een jaarlijks bedrag dat u betaalt voor zorg uit de basisverzekering, waaronder de meeste GGZ-zorg. Hieronder ziet u hoe dit in de praktijk werkt.

Scenario 1: Eerste behandeling in een jaar. U start met psychologische behandeling bij een gecontracteerde zorgaanbieder. De kosten zijn € 110 per sessie. U betaalt deze kosten volledig zelf totdat u het drempelbedrag van € 385 heeft bereikt. Na ongeveer 3,5 sessie heeft u dit bedrag volgemaakt. Voor alle volgende vergoede zorg dat jaar betaalt u geen eigen risico meer.

Scenario 2: Combinatie met andere zorg. In januari ondergaat u een fysieke behandeling (bijv. voor rugklachten) en maakt daarbij € 200 van uw eigen risico op. In maart begint u met GGZ-behandeling. U hoeft nu nog maar € 185 aan eigen risico te betalen voor de GGZ-sessies. Zodra dat bedrag is bereikt, zijn verdere sessies dat jaar voor uw rekening van de verzekeraar.

Scenario 3: Geen eigen risico bij de huisarts. Een bezoek aan de huisarts (ook voor een doorverwijzing naar de GGZ) valt buiten het eigen risico. U betaalt hier dus niets voor. De behandeling bij de basis-ggz of specialistische ggz waar u naar wordt doorverwezen, valt er wél onder.

Scenario 4: Verhoogd eigen risico. Heeft u bewust gekozen voor een verhoogd eigen risico (bijv. € 885)? Dan betaalt u de eerste € 885 aan zorgkosten (inclusief GGZ) zelf. Dit kan een aanzienlijk deel van uw behandeling beslaan. Het voordeel is een lagere maandelijkse premie.

Scenario 5: Aanvullende verzekering. Een aanvullende verzekering vergoedt soms extra GGZ-sessies bovenop de basisverzekering. Belangrijk: deze vergoedingen gaan niet van uw wettelijk eigen risico af. U betaalt eerst uw volledige eigen risico van € 385 voor de basiszorg. De aanvullende vergoeding is een aparte dekking.

Scenario 6: Niet-gecontracteerde zorg. Kiest u voor een psycholoog zonder contract met uw verzekeraar? Dan vergoedt de basisverzekering vaak een lager tarief (ca. € 80-€ 90 per sessie). U betaalt het eigen risico over dit vergoede deel, plus het verschil tussen het hogere uurtarief en de vergoeding. Dit maakt niet-gecontracteerde zorg aanzienlijk duurder.

Veelgestelde vragen:

Wat is het eigen risico voor GGZ-zorg in 2024?

Het wettelijk verplicht eigen risico voor 2024 bedraagt 385 euro. Dit geldt voor alle zorg uit de basisverzekering voor volwassenen vanaf 18 jaar. GGZ-zorg die onder de basisverzekering valt, zoals behandeling door een psycholoog, psychiater of opname in een psychiatrisch ziekenhuis, valt hier ook onder. U betaalt dit bedrag per kalenderjaar. Pas als u voor 385 euro aan zorg heeft verbruikt, vergoedt de verzekeraar de volledige kosten voor de rest van het jaar. Let op: voor zorg bij de huisarts en de wijkverpleging geldt geen eigen risico.

Moet ik eigen risico betalen voor een bezoek aan de praktijkondersteuner bij de huisarts (POH-GGZ)?

Nee, voor consulten bij de praktijkondersteuner in de huisartsenpraktijk betaalt u geen eigen risico. Deze zorg is uitgezonderd van het verplicht eigen risico. Dit is omdat de POH-GGZ onderdeel is van de huisartsenzorg. Het is wel een voorwaarde dat de POH in de praktijk van uw eigen huisarts werkt. Deze regeling maakt laagdrempelige ondersteuning voor psychische klachten mogelijk zonder directe financiële drempel.

Ik heb een aanvullende verzekering voor psycholoog. Betaal ik daar eigen risico over?

Nee, het wettelijk eigen risico is alleen van toepassing op zorg die uit de basisverzekering wordt vergoed. Een aanvullende verzekering heeft zijn eigen voorwaarden. Vaak geldt hier een aparte vergoeding per behandeling of een maximum jaarbedrag, maar geen eigen risico. Controleer altijd uw polisvoorwaarden. Soms vergoedt een aanvullende verzekering bijvoorbeeld 10 sessies psychologie per jaar, waarbij u per sessie een deel zelf betaalt (een eigen bijdrage), maar dat is iets anders dan het algemene eigen risico.